Dlaczego powinniśmy ograniczać spożycie cukru ? Część I: wpływ na masę ciała

30g cukru to jedynie 120 kalorii, tyle samo energii dokładnie dostarcza 30g białka. Tymczasem spożycie posiłku dostarczającego 30g sacharozy lub glukozy uznaje się za wręcz nieprzyzwoite, a przyjęcie porcji białka tej samej wielkości traktuje się jako element zdrowej diety. Mało tego, podobno cukier tuczy, a proteiny sprzyjają odchudzaniu. Skąd ta niesprawiedliwość? W niniejszym artykule postaram się przedstawić w przystępny sposób wpływ spożywania wysokich ilości cukru na nasze zdrowie i sylwetkę oraz odpowiedzieć tym samym na pytanie zawarte w temacie.

W jednym z poprzednich artykułów zatytułowanym „Co to znaczy, że kaloria kalorii nie równa?” wytłumaczyłem dlaczego spożywanie pokarmów o takiej samej kaloryczności diametralnie różnie wpływa na funkcjonowanie naszego organizmu. Niestety nie wystarczyło miejsca, aby szerzej omówić mechanizmy zaangażowane w gospodarkę energetyczną organizmu i zobrazować tym samym konsekwencje jakie niesie za sobą spożywanie wysokich ilości cukru, którego źródłem są przede wszystkim słodycze, słodkie napoje i wysokoprzetworzona żywność pochodzenia zbożowego.

Kiedy na drugie śniadanie zjadasz batonika i wypijasz puszkę ulubionego, słodkiego napoju dostarczasz nie tylko pustych kalorii (czyli takich, które niczego wartościowego sobą nie reprezentują), ale wywołujesz określoną odpowiedź metaboliczną ze strony swojego organizmu. W krwiobiegu pojawia się w dużych ilościach glukoza, co jest sygnałem dla trzustki do sekrecji insuliny. Zadaniem tego hormonu jest przede wszystkim obniżanie zbyt wysokiego poziomu cukru we krwi. Żeby tego dokonać, insulina musi znaleźć miejsce dla glukozy. W pierwszej kolejności otrzymują ją potrzebujące tkanki, takie jak choćby mózg czy mięśnie, nadwyżka magazynowana jest w wątrobie w postaci glikogenu lub metabolizowana do kwasów tłuszczowych, które mogą być przechowywane „na zapleczu”, czyli w tkance tłuszczowej.

Nawet jeśli nie spożywasz takiej ilości jedzenia w ciągu dnia by wywołać przyrost masy ciała, poprzez wysoko-węglowodanowe, źle zbilansowane posiłki możesz zahamować zużywanie kwasów tłuszczowych na cele energetyczne, czyli utrudnić spalanie tkanki tłuszczowej. Jak więc widać, cukier z jednej strony zwiększa syntezę kwasów tłuszczowych i nasila ich magazynowanie, a z drugiej blokuje ich utylizację, tym samym wielokierunkowo przyczynia się do przyrostu masy ciała.