PCOS czyli zespół policystycznych jajników - kluczowe informacje - cz. II

W jednym z poprzednich artykułów omówiłem pokrótce podstawowe aspekty związane z istotną zespołu policystycznych jajników, ze szczególnym uwzględnieniem. Poświęciłem jednak uwagę głównie epidemiologii, etiologii, diagnostyce i objawom tej przypadłość. W niniejszym opracowaniu zwrócę uwagę na zagadnienia dotyczące leczenia PCOS, ze szczególnym uwzględnieniem postępowania żywieniowego.

Przeczytaj koniecznie:

Trening, a zaburzenia cyklu miesiączkowego.

 

Dieta w PCOS

Za pomocą odpowiednich zabiegów żywieniowych dąży się przede wszystkim do obniżenia nadmiernej masy ciała i poprawienia wrażliwości insulinowej. W tej materii dieta ma kluczowe znaczenie. Brakuje niestety ujednoliconych standardów żywienia w przypadku PCOS. Związane jest to z tym, iż przebieg choroby może być różny (z towarzyszącą insulnoopornością i otyłością lub - nie). Generalnie, wielu dietetyków i lekarzy uznaje, że każda dieta skutecznie zmniejszająca nadmiar tkanki tłuszczowej może mieć zastosowanie terapeutyczne w leczeniu zespołu policystycznych jajników. Z drugiej strony, raczej nie należy się ograniczać do tak powierzchownego podejścia do tematu żywienia w tej przypadłości. Warto zoptymalizować postępowanie żywieniowe i oczywiście zadbać o to by dieta była bogata w nieenergetyczne składniki odżywcze.

Kluczowe założenia żywieniowe w PCOS przypadku insulinooporności i otyłości

Chociaż nie zawsze w przypadku PCOS występuje otyłość i insulinoopornośći, to jednak zaburzenia te występują bardzo często. Co więcej, jeśli stwierdza się otyłość, to praktycznie nie ma wielkich szans na to, że nie współistnieje z nią insulinooporność. Kluczowym celem jest więc zmniejszenie masy ciała i poprawa wrażliwości insulinowej. Tak więc dieta w leczeniu PCOS powinna się charakteryzować następującymi cechami:

  • deficyt kaloryczny na poziomie około 15 - 30% całkowitej przemiany materii, (jest to element niezbędny do wywołania redukcji tkanki tłuszczowej, przy czym im większy poziom zatłuszczenia tym deficyt może być również głębszy),
  • niski ładunek glikemiczny pokarmów, (istnieją dowody w postaci badań naukowych, które pokazują, że opieranie posiłków na pokarmach niskoglikemicznych może nie tylko pomagać w poprawie wrażliwości insulinowej i redukcji masy ciała ale także wspomagać proces regulacji cyklu menstruacyjnego),
  • obniżenie spożycia węglowodanów (dieta niskowęglowodanowa może prowadzić do szybkiej poprawy w obrębie funkcjonowania gospodarki insulinowo-glukozowej i sprzyjać efektywnej utracie nadmiernej masy ciała,  nie jest rutynowo polecana w przypadku PCOS, ale istnieje spora ilość badań wskazujących, że sprawdza się znakomicie, nie ma jednak zgodności co do tego, jaki jest optymalny pułap spożycia węglowodanów, w sporej części eksperymentów wprowadzono z powodzeniem dietę ketogenna, są jednak dowody, że również delikatne zmniejszenie udziału węglowodanów - do około 40% dziennej podaży energii - może być korzystne),
  • zwiększenie  spożycia protein, (istnieją pewne dowody wskazujące, że wyższy udział białka w diecie może być korzystny w odniesieniu do... wpływu na nastrój i samoocenę, co jest efektem bardzo ciekawym, wręcz zaskakującym),
  • wyższy udział kwasów jednonienasyconych (istnieją przesłanki by sądzić, iż dieta zasobna w kwasy jednonienasycone korzystnie wpływa na przebieg PCOS sprzyjając szybszej utracie nadmiernej masy ciała),
  • wyższy udział kwasów omega 3 (akurat w materii kwasów omega 3 prowadzone zostały randomizowane eksperymenty kliniczne, w których zaobserwowano, że większe ich spożycie może sprzyjać normalizacji poziomu androgenów we krwi),
  • ograniczenie podaży nabiału i skrobi (akurat te zalecenia nie mają mocnego wsparcia w literaturze, ale w jednym z badań zaobserwowano, że ograniczenie podaży skrobi i produktów mlecznych niosło za sobą korzyści w przypadku kobiet z PCOS, co można spróbować wytłumaczyć wysoką insulinogennością produktów mlecznych).

Ciekawa literatura

Warto nadmienić, iż bardzo ciekawe opracowanie dotyczące zaleceń żywieniowych w leczeniu PCOS stworzyła grupa australijskich naukowców pod kierownictwem dr Morana z University of Adelaide "Dietary composition in the treatment of polycystic ovary syndrome: a systematic review to inform evidence-based guidelines."  Opracowanie to znaleźć można po kliknięciu w poniższy link:

http://www.researchgate.net/publication/235658633_Dietary_Composition_in_the_Treatment_of_Polycystic_Ovary_Syndrome_A_Systematic_Review_to_Inform_Evidence-Based_Guidelines

Dość interesujące w kontekście omawianego zagadnienia są dane zawarte w poniższych publikacjach:

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23444983

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16359551

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4211969/

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4085920/