Niedoczynność tarczycy w pigułce

Niedoczynność tarczycy to przypadłość należąca do najczęstszych schorzeń endokrynologicznych. Zaburzenie to często przez długi okres pozostaje niezdiagnozowane, co odbija się na ogólnej kondycji psychofizycznej organizmu i co może prowadzić do dalszych implikacji zdrowotnych. Warto wiedzieć, że praca tarczycy powiązana jest także ze sposobem odżywiania, masą i składem ciała, jak również z aktywnością ruchową. Warto więc przybliżyć elementarne kwestie, dotyczące nieprawidłowości w funkcjonowaniu tego narządu.

Przeczytaj koniecznie:

Bardzo niskokaloryczne diety obniżają poziom hormonów tarczycy

Biologiczna rola tarczycy

Tarczyca jest nieparzystym gruczołem wydzielania wewnętrznego, odpowiadającym za wytwarzanie hormonów takich jak:

  • kalcytonina,
  • tyroksyna (T4),
  • trójjodotyronina (T3).

Tarczyca pełni wiele ważnych funkcji, uczestnicząc m.in. w: regulacji tempa przemiany materii i kontroli procesów termoregulacyjnych. Za pośrednictwem hormonów tarczyca oddziałuje na przebieg procesów wzrostowych oraz na funkcjonowanie układu nerwowego, a dodatkowo reguluje także gospodarkę wapniowo-fosforanową organizmu. Jak łatwo się domyślić, nieprawidłowości w obrębie pracy tego narządu doprowadzają do zaburzeń homeostazy i prowadzić mogą niekiedy do poważnych konsekwencji zdrowotnych.

Definicja niedoczynności tarczycy

Niedoczynnością tarczycy nazywamy stan, w którym wspomniany gruczoł wydziela niedostateczną ilość hormonów. Dodatkowo niedoczynność tarczycy jako termin medyczny obejmuje także skutki niedoboru hormonów tarczycy. Powyższa wzmianka jest warta podkreślenia  choćby ze względu na implikacje kliniczne. Musimy wziąć bowiem pod uwagę, że wyrównanie farmakologiczne poziomu hormonów tarczycy nie powoduje uleczenia samej tarczycy. Stąd też używa się pojęć wyrównanej (farmakologicznie) i niewyrównanej niedoczynności wspomnianego narządu.

Przyczyny niedoczynności tarczycy

Niedoczynność tarczycy może być spowodowana wieloma czynnikami. Przykładowo zaburzenie te rozwija się  m.in. jako konsekwencja okoliczności takich jak:

  • chirurgiczne usunięcie tarczycy,
  • stosowanie niektórych leków (Cordarone, Opacorden)
  • stan zapalny,
  • niedobór jodu,
  • zaburzenia funkcji przysadki,
  • specyficzne uwarunkowania genetyczne.

Najczęstszą przyczyną niedoczynności tarczycy jest jednak choroba Hashimoto. Przypadłość ta jednak omówiona zostanie szerzej w osobnym opracowaniu. W tym miejscu warto wspomnieć, że praca wspomnianego  gruczołu ulega niekiedy wyraźnemu osłabieniu również w przypadku niewłaściwego sposobu odżywiania, a przede wszystkim w przypadku niedoborów pokarmowych (brak jodu, ale też brak energii ogółem).

Symptomy niedoczynności

Istnieje wiele objawów mogących wskazywać na problemy z tarczycą, przy czym często nie są to objawy specyficzne, a raczej po prostu prawdopodobnie wskazujące na istnienie opisywanego problemu, prawdopodobieństwo jest większe jeśli występują w pakiecie. Przy niedoczynności pojawić się mogą przede wszystkim:

  • suchość skóry (głownie w okolicy łokci i kolan),
  • retencja płynów - obrzęki ciała,
  • zwiększenie masy ciała (związane nie tylko z przyrostem tkanki tłuszczowej, ale też z gromadzeniem wody w ustroju)
  • zaparcia,
  • obniżenie sprawności intelektualnej,
  • osłabienie i apatia,
  • dodatkowo u kobiet zaburzenia cyklu menstruacyjnego.

Powyższe objawy najczęściej znikają, gdy niedoczynność zostaje wyrównana hormonalnie.

Warto dodać, że niekiedy niedoczynności tarczycy towarzyszą inne symptomy, do których zaliczyć można m.in.:

  • bradykardia (czyli mocny spadek tętna),
  • wypadanie włosów (i to w ilościach „hurtowych”),
  • omdlenia,
  • niewydolność krążenia