Naturalne sposoby wspomagania leczenia RZS. Cz. I

Reumatoidalne zapalenie stawów (w skrócie RZS) jest przewlekłą chorobą układową o podłożu autoimmunologicznym. Przypadłość ta dotykać może około 1% naszej populacji, a jej konsekwencje bywają niekiedy niezwykle uciążliwe i groźne. W ostatnim czasie jednak coraz więcej mówi się o wspomaganiu leczenia tej choroby poprzez odpowiednie modyfikacje trybu życia obejmujące m.in. zmiany w sposobie odżywiania, przy czym dość obiecujące okazują się wyniki badań, w których potwierdzony został pozytywny wpływ substancji naturalnie występujących w przyrodzie na stan zdrowia osób chorych na RZS.

Przeczytaj koniecznie:

Jedz ryby – ochronisz swoje stawy

 

Pewnej weryfikacji stanu wiedzy w roku 2001 próbowali dokonać badacze: dr El-Chammas i dr Danner, autorzy weryfikowali skuteczność diety bezglutenowej w innych, niż celiakia, chorobach autoimmunologicznych, niestety we wnioskach uznali, że kwestię tę trudno jest rozstrzygnąć.

Zespól badaczy kierowany przez dr Paimela natomiast odkrył, że u pacjentów ze stwierdzonym RZS statystycznie częściej obecne są przeciwciała przeciwko gliadynie (AGA) i przeciwko retikulinie. Mowa o markerach stosowanych przy diagnostyce celiakii, w przypadku pierwszego - w grupie osób z RZS podniesiony wskaźnik notowano u 37% pacjentów (w porównaniu do 12% w grupie kontrolnej), w przypadku drugiego z wymienionych - u 4% (w porównaniu do 0% w grupie kontrolnej). Te odkrycia uznać należy za dość znamienne zwłaszcza, że u żadnego z uczestników z RZS nie wykryto celiakii.

Bardziej aktualne badania wskazują na inne ciekawe zbieżności w przypadku celiakii i reumatoidalnego zapalenia stawów, które coraz częściej sprowadzane są do aspektu stanu mikrobioty jelitowej. Kwestia samego glutenu nie wydaje się być tutaj jednak newralgicznym elementem wspólnym, tym niemniej pewne aspekty żywieniowe i ich wpływ na stan mikroflory jelitowej mogą być znaczące we wspomaganiu leczenia RZS, na co wskazują m.in. badania prowadzone przez dr Lerner i Matthias.

Wnioski

Istnieją wyraźne przesłanki by uważać, że dieta może mieć istotny wpływ na przebieg leczenia RZS oraz na komfort życia pacjentów. Niestety brak póki co oficjalnych, spójnych i kompleksowych rekomendacji pozwalających zaplanować interwencję żywieniową. Pojawiają się głosy mówiące, iż pewne korzyści nieść będzie za sobą: ograniczenie spożycia produktów zwierzęcych, eliminacja glutenu oraz zadbanie lub też zwrócenie się w stronę zasad, na których opiera się dieta śródziemnomorska. W związku z tym, że coraz częściej podnosi się kwestię znaczenia stanu mikrobioty jelitowej we wspomaganiu leczenia chorób autoimmunologicznych, warto przede wszystkim zadbać o to, by codzienne menu pozbawione było produktów mocno przetworzonych technologicznie. Pewne znaczenie dla tego aspektu ma także odpowiednia podaż błonnika.  

Komentarz

W powyższym tekście nie została poruszona kwestia spożycia kwasów kwasów tłuszczowych z rodziny omega 3, pomimo iż istnieje wiele danych wskazujących na to, że ich spożycie ma znaczenie dla przebiegu leczenia RZS. Ten aspekt zostanie jednak omówiony w kolejnej części artykułu.

 

Źródła: 1. Binder HJ, O'Brien WM, Spiro HM, Hollingsworth JW. Gluten and the small intestine in rheumatoid arthritis. JAMA. 1966 Mar 7;195(10):857-8. 2. Clinton ChM, O'Brien S, Law J. Whole-Foods, Plant-Based Diet Alleviates the Symptoms of Osteoarthritis. Arthritis. 2015; 2015: 708152. 3. El-Chammas K, Danner E. Gluten-free diet in nonceliac disease. Nutr Clin Pract. 2011 Jun;26(3):294-9. 4. Hafström I, Ringertz B, Spångberg A I wps. A vegan diet free of gluten improves the signs and symptoms of rheumatoid arthritis: the effects on arthritis correlate with a reduction in antibodies to food antigens. Rheumatology (Oxford). 2001 Oct;40(10):1175-9. 5. Kjeldsen-Kragh J. Rheumatoid arthritis treated with vegetarian diets. Am J Clin Nutr. 1999 Sep;70(3 Suppl):594S-600S. 6. Kjeldsen-Kragh J, Haugen M, Borchgrevink CF I wsp. Vegetarian diet for patients with rheumatoid arthritis--status: two years after introduction of the diet. Clin Rheumatol. 1994 Sep;13(3):475-82. 7. Lerner A, Matthias T. Rheumatoid arthritis-celiac disease relationship: joints get that gut feeling. Autoimmun Rev. 2015 Nov;14(11):1038-47. 8. McDougall J1, Bruce B, Spiller G, I wsp. Effects of a very low-fat, vegan diet in subjects with rheumatoid arthritis. J Altern Complement Med. 2002 Feb;8(1):71-5. 9. Paimela L, Kurki P, Leirisalo-Repo M, I wsp. Gliadin immune reactivity in patients with rheumatoid arthritis. Clin Exp Rheumatol. 1995 Sep-Oct;13(5):603-7. 10. Sköldstam L, Hagfors L, Johansson G: An experimental study of aMediterranean diet intervention for patients with rheumatoid arthritis. Ann Rheum Dis 2003; 62: 208-214.