Czy dieta bezglutenowa jest zdrowa?

Z jednej strony eliminacja produktów glutenowych z diety cieszy się coraz większą popularnością, nie tylko wśród osób chorujących na celiakię czy choroby autoimmunologiczne, ale również coraz częściej wśród osób zdrowych. Z drugiej jednak strony jej przeciwnicy przekonują, że dieta ta jest niedoborowa. Czy tak jest w rzeczywistości?

Przeczytaj koniecznie:

Nadwrażliwość na gluten

Na wstępie chciałabym zaznaczyć, że eliminacja produktów glutenowych nie powinna polegać na zastąpieniu ich gotowymi produktami bezglutenowymi.

Wykluczając z diety pszenicę, sięgać powinniśmy po produkty, które naturalnie nie zawierają białek glutenowych, a więc takie jak ryż, gryka, proso, amarantus, kukurydza, komosa ryżowa, jak również ziemniaki czy bataty.

Opieranie się na gotowych produktach bezglutenowych nie jest najlepszym rozwiązaniem.

Przykładowo w składzie jednego z chlebów bezglutenowych znajdziemy następujące składniki:

woda, mąka ryżowa, skrobia kukurydziana, mąka gryczana, syrop glukozowo-fruktozowy, naturalny zakwas chleba, skrobia ryżowa, izolat białka sojowego, drożdże, olej, sub­stancje zagęszczające: guma guar, guma ksantan, E464; sól, syrop glukozowy, glukoza, cukier, oliwa z oliwek, gliceryna roślinna, błonnik: inulina, skrobia ziemniaczana, regulator kwasowości: kwas winowy, emulgator: mono- i diglicerydy kwasów tłuszczowych, aromat.

Już sam fakt ilości składników powinien budzić kontrowersje.

Co więcej, dieta bezglutenowa, nie jest z zasady dietą nisko węglowodanową, jak podają niektóre źródła.

Zawsze, gdy eliminujemy pewne produkty z diety, powinniśmy zastąpić je innymi. Tak więc po wyeliminowaniu pszenicy z posiłków, wprowadzamy w jej miejsce inne produkty.

Jeśli zastosowanie diety bezglutenowej polegać miałoby jedynie na odrzuceniu pszenicy, wówczas rzeczywiście dieta stałaby się dietą niedoborową.

Wartości odżywcze pszenicy

Przyjrzyjmy się mące pszennej typ 500.

W 100 gramach mąka ta dostarcza 342 kcal, 9g białka, 1g tłuszczy oraz 72 g węglowodanów strawnych i 2 gramy błonnika.

Ponadto znajdziemy w niej:

  • 2 mg sodu
  • 110 mg potasu
  • 18 mg wapnia
  • 67 mg fosforu
  • 10 mg magnezu
  • 1 mg żelaza
  • 54 μg folacyny

Wartości odżywcze ryżu

Przyjrzyjmy się wartościom odżywczym ryżu białego.

100 grama ryżu białego dostarcza 344 kcal, 6,7 g białka, 0,7g tłuszczu, 78,9g węglowodanów oraz 2,4 g błonnika.

Ponadto znajdziemy w nim:

  • 6 mg sodu
  • 111 mg potasu
  • 10 mg wapnia
  • 135 mg fosforu
  • 13 mg magnezu
  • 1 mg cynku
  • 1 mg manganu
  • 29 μg folacyny

Wartości odżywcze kaszy gryczanej

100 gram kaszy gryczanej dostarcza 336 kcal, 12 g białka, 3 g tłuszczu, 63 g węglowodanów strawnych oraz 5 gram błonnika.

Ponadto znajdziemy w niej:

  • 5 mg sodu
  • 443 mg potasu
  • 25 mg wapnia
  • 459 mg fosforu
  • 218 mg magnezu
  • 2 mg żelaza
  • 3 mg cynku
  • 2 mg manganu
  • 1 mg niacyny
  • 32 μg folacyny

Wartości odżywcze kaszy jaglanej

100 gram kaszy jaglanej dostarcza 346 kcal, 10 g białka, 2 gramy tłuszczy, 68 g węglowodanów strawnych oraz 3 gramy błonnika.

Ponadto znajdziemy w niej:

  • 5 mg sodu
  • 220 mg potasu
  • 10 mg wapnia
  • 240 mg fosforu
  • 100 mg magnezu
  • 4 mg żelaza
  • 3 mg cynku
  • 1 mg manganu
  • 2 mg niacyny
  • 30 μg folacyny

Porównując pszenicę do trzech najbardziej popularnych innych zbóż widzimy, że nie wyróżnia się ona znacząco na ich tle.

Co więcej okazuje się, że kasze gryczana i jaglana dostarczają więcej potasu, żelaza, cynku czy niacyny niż mąką pszenna.

Oczywiście, gdy do porównania wzięlibyśmy mąkę pszenną typu 750, okazałoby się, że kryje ona w sobie więcej wartości odżywczych niż mąką pszenna typu 500. Zwłaszcza jeśli chodzi o zawartość wapnia.

Podobnie jednak do porównania moglibyśmy wziąć ryż brązowy, który bogatszy jest w składniki odżywcze w porównaniu do ryżu białego.

Dieta bezglutenowa może być dietą niedoborową, jeśli ją źle zbilansujemy.

Podobnie jednak będzie w przypadku źle zbilansowanej diety, w której produkty zawierające białka glutenowe będą obecne.

Same białka glutenowe nie stanowią wartości odżywczej. To, czy całokształt diety dostarczać będzie nam wszystkich niezbędnych składników zależy od jej odpowiedniego zbilansowania, a nie rezygnacji bądź nie z produktów pszenicznych.

Z obserwacji mogę jednak powiedzieć, że rezygnując z pszenicy, częściej sięgamy po różnego rodzaju kasze oraz ryże, dzięki czemu dieta staje się bardziej urozmaicona i bogata w różne składniki odżywcze.