Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Forum

Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Artykuły
Sklep

Boisz się soli? Przeczytaj!

Boisz się soli? Przeczytaj!
Nie od dziś wiadomo, że nadmiar soli w diecie może prowadzić do problemów zdrowotnych m.in. zwiększając ryzyko rozwoju nadciśnienia. Winę za ten stan rzeczy ponosi składnik soli – sód. Pierwiastek ten, oprócz tego, iż spożywany w zbyt dużych dawkach niesie za sobą negatywne konsekwencje, dodatkowo pełni w organizmie bardzo ważną rolę. Warto wiedzieć, że bez niego nie jest możliwe utrzymanie funkcji życiowych, a jego niedobór – także jest niekorzystny i groźny dla zdrowia!

Biologiczna rola sodu

Sód jest niezbędnym składnikiem naszej diety i bezwzględnie musi być dostarczany wraz ze spożywanym przez nas pokarmem i wypijanymi przez nas płynami. Bierze on udział w regulacji gospodarki wodno-elektrolitowej, współdziałając z innym ważnym pierwiastkiem - potasem buduje enzym, który regulując objętość komórek, uczestniczy w pobudzaniu nerwów, a także umożliwia transport wielu związków niezbędnych dla funkcjonowania komórek organizmu czyli – tzw. pompę sodowo-potasową. O biologicznej roli sodu pisze i mówi się jednak niewiele, a większość opracowań dotyczących tego pierwiastka porusza temat negatywnych skutków nadmiaru. Dlaczego tak się dzieje? Cóż, odpowiedź jest prosta.

Solimy na potęgę

Główną przyczyną tego, że sód zazwyczaj bywa przedstawiany w negatywnym świetle jest to, że jego spożycie jest zazwyczaj zdecydowanie zbyt duże i nierzadko kilkukrotnie przekraczaj potrzeby ustrojowe. Zjawisko nadmiernej konsumpcji soli dotyczy zarówno krajów rozwiniętych jak i rozwijających się, tak ludzi starszych i w średnim wieku jak młodych, a nawet dzieci! Skutkiem słabości do słonych potraw bywa zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, nieprawidłowy rozwój mikroflory jelitowej, a także wzrost ciśnienia tętniczego. Nasilenie niepożądanych skutków zdrowotnych potęguje niedobór innego pierwiastka – potasu. Zawarty jest on głównie w warzywach i owocach, a tych niestety jadamy zbyt mało, w efekcie czego stosunkowo często zdarzają się niedobory tego składnika mineralnego.

Nadmiar sodu nie każdego dotyczy

Zła renoma sodu sprawiła, iż osoby dbające o swoje zdrowie często zupełnie wykluczają sól ze swojego menu. Czynią to z jednej strony rezygnując z dosalania potraw, a z drugiej – usuwając z diety wysoko przetworzoną żywność (która w toku obróbki technologicznej zazwyczaj bywa dosalana). Tego typu praktyki uznać należy za rozsądne, niemniej jednak w skrajnych formach mogą nieść za sobą negatywne konsekwencje związane z… niedoborem sodu. Problem jest tym bardziej prawdopodobny im niższemu spożyciu tego pierwiastka towarzyszy większa aktywność fizyczna. W czasie wysiłku bowiem dochodzi do nasilonych jego strat wraz z potem. Okazuje się tymczasem, że zbyt niskie spożycie sodu może powodować zarówno natychmiastowe jak i długofalowe, negatywne skutki zdrowotne.


Skutki niskiego spożycia sodu w badaniach naukowych

Istnieje wiele badań naukowych wskazujących, iż wysokie spożycie soli koreluje dodatnio z ryzykiem udaru i zawału serca. Co ciekawe, istnieją także dane naukowe, które wskazują, iż również niskie spożycie sodu wywołuje szereg niekorzystnych następstw sercowo-naczyniowych. W grupach osób spożywających najniższe ilości tego pierwiastka drastycznie wzrasta ryzyko zastoinowej niewydolności serca. Szczególnie ciekawe w tej materii są wyniki studiów prowadzonych przez ekspertów McMaster University takich jak Martin O'Donnell. Kanadyjczycy przeanalizowali dane obejmujące niemal 28.900 osób z grupy zwiększonego ryzyka rozwoju choroby serca, które w latach 2001 i 2008 zostały poproszone o wzięcie udziału w specjalnych testach klinicznych. W ramach owych badań oceniono dobowe wydalanie potasu i sodu wraz z moczem, dzięki czemu udało się oszacować ilościowe spożycie tych pierwiastków.

Wyniki badania

Na podstawie analizy danych dotyczących częstotliwości występowania zdarzeń sercowo naczyniowych autorzy opisanego powyżej studium doszli do wniosku, iż w porównaniu do umiarkowanego wydalania sodu, wysokie wydalanie tego pierwiastka korelowało z większą częstotliwością udarów i zawałów. Jednocześnie zaobserwowano także, że niskie wydalanie sodu korelowało dodatnio z wyraźnie wyższą częstotliwością występowania chorób serca i hospitalizacji związanej z zastoinową niewydolnością serca. Tak więc zarówno niskie jak i wysokie spożycie soli okazuje się być potencjalnie niekorzystne. Zdaniem autorów wspomnianego badania – warto po prostu zachować umiar w spożyciu sodu, ani folgując sobie nadto, ani też nie bojąc się przeraźliwie niewielkich jego ilości w diecie.

Komentarz do badania

Przytoczone przed chwilą dane naukowe nie przesądzają oczywiście o tym, iż niskie spożycie sodu jest czynnikiem zwiększającym ryzyko rozwoju chorób serca, a jedynie sugeruje możliwość istnienia takiej zależności. Warto jednak wiedzieć, że przytoczone tutaj dane nie są odosobnione. Opublikowany niedawno przegląd systematyczny dostępnej literatury (obejmującej aż 23 badania kohortowe i  2 kontrolne z randomizacją), oceniającej poruszane tutaj zagadnienia potwierdza wnioski O’Donnela. Innymi słowy istnieje jeszcze wiele innych źródeł wskazujących, że kluczem w spożyciu sodu jest umiar, a zarówno zbyt wysokie jak i zbyt niskie spożycie – może prowadzić do problemów zdrowotnych.  W szczególności osoby bardzo aktywne fizycznie powinny zwrócić uwagę na to, czy nie spożywają zbyt mało sodu

 

Źródła: JAMA. 2011 Nov 23;306(20):2229-38. doi: 10.1001/jama.2011.1729. · Am J Hypertens. 2014 Sep;27(9):1129-37. doi: 10.1093/ajh/hpu028. Epub 2014 Mar 20. · N Engl J Med. 2014 Aug 14;371(7):612-23. doi: 10.1056/NEJMoa1311889.

W artykule mówimy o: Zdrowie

Podpowiedź trenera:

Jeśli nie masz wystarczającej wiedzy - chętnie ułożymy profesjonalny plan za Ciebie. Dołącz do grona 90 000 zadowolonych klientów :)

  • Darmowe konsultacje z doświadczonym dietetykiem i trenerem
  • Ponad 6000 posiłków i 600 ćwiczeń, które możesz dowolnie wymieniać
Sprawdź ofertę