Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Forum

Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Artykuły
Sklep

W jaki sposób składniki żywności utrudniają wchłanianie leków?

W jaki sposób składniki żywności utrudniają wchłanianie leków?
Interakcje leków z żywnością stanowią niezwykle ciekawy, a zarazem często pomijany temat. Tak naprawdę mało kto zdaje sobie sprawę z tego, jak składniki zawarte w spożywanych na co dzień produktach wpływać mogą na wchłanianie przyjmowanych farmaceutyków. Tymczasem zależność taka istnieje i może niekiedy nieść za sobą niepożądane konsekwencje prowadząc do zmniejszenie wchłaniania leków…

Mechanizmy

Wybrane związki zawarte w pokarmie w sposób istotny oddziaływać mogą na proces wchłaniania leków z przewodu pokarmowego. Mechanizm tego zjawiska najczęściej polega bądź to na bezpośrednim blokowaniu adsorpcji przez daną substancję z żywności,  bądź na wiązaniu się danego związku obecnego w pokarmie ze składnikiem aktywnym farmaceutyku doprowadzając do zmiany jego właściwości w taki sposób, iż nie zostaje on wchłonięty ze światła przewodu pokarmowego. Inne możliwości obejmują tzw. „wytrącanie” leku oraz zmianę pH treści pokarmowej.

Poniżej lista składników pokarmowych, które w sposób wybitny utrudniać mogą wchłanianie leków.

  • Wapń

Produkty zawierające znaczne ilości wapnia (czyli przede wszystkim nabiał i żywność wzbogacana w ten pierwiastek) mogą istotnie obniżyć lub wręcz całkowicie uniemożliwić wchłanianie wybranych substancji aktywnych obecnych w farmaceutykach, tworząc z nimi trudno rozpuszczalne sole. Efekt ten występuje m.in. w przypadku środków stosowanych w zakażeniach górnych dróg oddechowych i chorobach układu moczowego (tj. fluorochinolony i tetracykliny). Skutkiem tej zależności jest zmniejszona efektywność kuracji. Tak więc należy unikać przyjmowania wspomnianych antybiotyków w towarzystwie produktów zasobnych w wapń. W ogóle warto zachować ostrożność w przyjmowaniu farmaceutyków wraz z pokarmami mlecznymi i produktami wzbogaconymi we wspomniany pierwiastek.

  • Błonnik

Błonnik jest kolejnym składnikiem mogącym upośledzać wchłanianie leków. Składnik ten obecny jest głownie w otrębach, warzywach (przede wszystkim strączkowych), produktach zbożowych otrzymanych z mąki z pełnego przemiału (ryż brązowy, makaron z pełnego ziarna, pieczywo razowe, grube kasze). Efekt ten jest szczególnie silny w  przypadku leków stosowanych w chorobach układu krążenia oraz przy farmaceutykach przeznaczonych do leczenia chorób neurologicznych zaburzeń nastroju. Najbardziej „wrażliwe” na obecność błonnika są trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjnych).

  • Żelazo

W przypadku mechanizm zmniejszania wchłaniania farmaceutyków jest taki sam jak ten opisany w przypadku wapnia. Tutaj również dochodzi do zjawiska kompleksowania, czyli tworzenia trudno rozpuszczalnych bądź całkowicie nierozpuszczalnych kompleksów.

  • Garbniki

Farmaceutyków nie należy popijać herbatą, zwłaszcza – mocną, a także kawą. Zawarte w nich garbniki bardzo łatwo mogą wchodzić w reakcje ze składnikami farmaceutyków doprowadzając do zmiany ich właściwości w taki sposób, że nie są one wchłaniane z przewodu pokarmowego. Szczególnie wrażliwe na obecność tanin mogą być farmaceutyki oparte na pierwiastkach takich jak żelazo, lit, brom, wapń, magnez i inne.

Podsumowanie

Jak widać istnieje wiele składników pokarmowych, które potencjalnie mogą utrudniać wchłanianie niektórych farmaceutyków. Jest wiele mechanizmów, za pośrednictwem których efekt ten zachodzi. Stosując leki warto zasięgnąć opinii lekarza lub farmaceuty w kwestii tego, czy można je przyjmować z posiłkami oraz – z jakimi produktami spożywczymi wchodzą w interakcje.

W artykule mówimy o: Zdrowie