Clenbuterol – cudowna pigułka odchudzająca?

Coraz częściej amatorsko trenujący młodzi ludzie sięgają po groźne leki, aby „zwiększyć masę” lub „pozbyć się tkanki tłuszczowej”. W tej pierwszej grupie znajdują się sterydy anaboliczno-androgenne (SAA) czy insulina. Jeśli chodzi o redukcję tkanki tłuszczowej często wykorzystywany jest clenbuterol, sibutramina (wycofana z obrotu substancja farmakologiczna), efedryna (stosunkowo niegroźna, ale obecnie zakazana substancja) czy sprowadzany nielegalnie z Czech - adipex (fentermina).

Przeczytaj koniecznie:

Johimbina – sposób na oporny tłuszcz?

Niestety, nie istnieje coś takiego jak bezpieczny lek. Istnieją tysiące możliwych skutków ubocznych zażywania farmakologii, a clenbuterol powinien być omijany szerokim łukiem, szczególnie przez młodych ludzi. O ile efedryna okazała się bezpieczna w szerokich badaniach przekrojowych z Danii, o tyle „clen” ciągle pojawia się w doniesieniach z ostrych dyżurów. Clenbuterol – jest podawanym doustnie sympatykomimetykiem beta-2, lekiem na astmę, bliskim kuzynem albuterolu. Niestety, preparat ten charakteryzuje się szerokim spektrum negatywnego działania na człowieka – i niejeden przypłacił zdrowiem przygodę z tym związkiem. Jakby tego było mało – bardzo łatwo go przedawkować. W badaniach naukowych aż roi się od doniesień o skutkach ubocznych tego preparatu.

Dwóch młodych kulturystów (wiek 18 i 22 lata) wylądowało na ostrym dyżurze z drgawkami, mdłościami, wymiotami, bólem w klatce piersiowej, tachykardią (mocno przyspieszoną akcją serca), nadmiernym poceniem po spożyciu clenbuterolu. U jednego z nich nieskuteczne okazały się blokery kanału beta i wapniowego. Oznaczono poziom troponiny (jest to białko budujące mięsień sercowy); podwyższony poziom oznacza uszkodzenie serca np. zawał, martwicę itd. Norma wynosi mniej niż 0.1 ng / ml (wg niektórych danych mniej niż 0.04 ng/ml).  Jeden z młodych ludzi miał poziom troponiny wynoszący aż 4.71 ng/ml!

W kolejnym badaniu z 13 przypadków używania clenbuterolu – aż u 11 pacjentów wystąpiły poważne skutki uboczne:  tachykardia, gwałtowne oddychanie, hipokaliemia (obniżony poziom potasu we krwi), hiperglikemia (podwyższony poziom glukozy we krwi), bóle w klatce piersiowej, skurcze, podwyższony poziom kinazy kreatynowej. Wielu z badanych dodatkowo stosowało sterydy anaboliczne i T3.

Co ciekawe, w jednym z badań opisano przypadki 13 pacjentów którzy zażyli heroinę skażoną clenbuterolem. Objawy? Takie same jak opisano poprzednio: wymioty, przyspieszone tętno, nadciśnienie, hiperglikemia, hypokaliemia oraz podwyższony poziom mleczanów. 6 z badanych doznało uszkodzeń serca. Stwierdzono również kwasicę metaboliczną.  Co ciekawe, w badaniu próbek narkotyków wielokrotnie stwierdzano dodatek np. paracetamolu, kofeiny czy lidokainy.

Jeden z rzadkich przypadków opisuje zawał serca u 17 letniego kulturysty, który zastosował clenbuterol. W przeglądowym studium z Australii zbadano stosowanie clenbuterolu w latach 2004-2012. Przytoczono 63 przykłady, z drastycznym skokiem od 2008 roku (3) do 2012 (aż 27 przypadków). 35 doniesień ze szpitali, 2 od paramedyków, jeden od lekarza opieki rodzinnej, 21 z innych źródeł. 53 pacjentów z 63 (czyli 84%) wymagało hospitalizacji. Najczęstszym powodem zażywania clenbuterolu była chęć schudnięcia oraz zastosowania kulturystyczne. Najczęstsze skutki uboczne to tachykardia (24), zaburzenia pokarmowe (16) (wymioty) oraz skurcze (11). Stwierdzono zatrzymanie akcji serca u jednego z pacjentów, 21 letniego mężczyzny.

Clenbuterol bez wątpienia działa – ale cena jaką przyjdzie zapłacić może być zbyt wysoka, szczególnie jeśli równocześnie używasz sterydów anaboliczno-androgennych (dodatkowy wzrost ciśnienia krwi, obciążenie serca). Zanim sięgniesz po podobne preparaty zmień swoją dietę, zacznij biegać w terenie (aerobowo i interwałowo), zastosuj odpowiedni trening siłowy. Farmakologia nie może być lekarstwem na lenistwo i obżarstwo. Dla 99% populacji opisane zabiegi są wystarczające do osiągnięcia doskonałych rezultatów, bez potrzeby sięgania po chemiczne środki wspomagające. Jeśli nie zmienisz trybu życia i diety – po odstawieniu „farmacji” – tłuszcz natychmiast wróci na swoje miejsce (gigantyczny efekt jojo).

„Ale kolega/koleżanka stosowała clenbuterol i był/była zadowolona?”

Istnieją przypadki przeżycia upadku z dużej wysokości, spożycia trucizny czy postrzału z bliskiej odległości. Czy to znaczy, że warto ryzykować zdrowie lub życie?

„Clen to środek dla zaawansowanych”

Niedawno rozmawiałem z pewnym młodym człowiekiem - zdecydował się na "clen" bo nie za bardzo wychodzi mu redukcja tkanki tłuszczowej. Niestety, młodzieniec ten zbił kalorie do tak niskiego poziomu - że mocno zahamował spalanie tłuszczu. Nawet będąc na "clenie" uzyskał ... brak efektów. Białko wywindował do poziomu ponad 3 g na kilogram masy ciała, maksymalnie ograniczył węglowodany i tłuszcze. Zgodnie z moją sugestią po zwiększeniu ilości kalorii - jego redukcja nagle "ruszyła". Wniosek? Clenbuterol to środek przeznaczony dla zaawansowanych. Początkujący mogą zniszczyć sobie zdrowie i zmarnować jego potencjał - popełniając elementarne błędy żywieniowe lub treningowe.

Źródła: J Emerg Med. 2013 Feb;44(2):444-9. doi: 10.1016/j.jemermed.2012.02.057. Epub 2012 May 24. Myocardial ischemia associated with clenbuterol abuse: report of two cases. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22633759 2. Subst Abus. 2013;34(3):306-12. doi: 10.1080/08897077.2013.772083. A descriptive study of adverse events from clenbuterol misuse and abuse for weight loss and bodybuilding. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23844963 3. Ann Emerg Med. 2008 Nov;52(5):548-53. doi: 10.1016/j.annemergmed.2008.04.026. Epub 2008 May 23. A descriptive study of an outbreak of clenbuterol-containing heroin. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18501476 4. Circ J. 2005 Sep;69(9):1144-6. Myocardial infarction in a 17-year-old body builder using clenbuterol. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16127201 5. Med J Aust. 2014 Mar 3;200(4):219-21. Clenbuterol toxicity: a NSW poisons information centre experience. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24580525