Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Forum

Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Artykuły
Sklep

Co warto wiedzieć na temat witaminy A

Co warto wiedzieć na temat witaminy A
O ile na temat witaminy C i witamin z grupy B mówi i pisze się wiele, o tyle o retinolu, czyli witaminie A wspomina się stosunkowo rzadko. Tymczasem związek ten jest niezbędnym składnikiem naszej diety, a jego niedobory mogą negatywnie odbić się na funkcjonowaniu organizmu. Warto zatem poświęcić chwilę uwagi tej witaminie by dowiedzieć się jaką rolę pełni, jakie są wymagania ustrojowe i w jakich produktach można ją znaleźć.

Witamina A fachowym okiem

Witamina A, czyli retinol jest pochodną β-jononu, związkiem zaliczanym do witamin nierozpuszczalnych w wodzie, a rozpuszczalnych w tłuszczach. Specyficzna budowa chemiczna sprawia, że retinol  występować może w różnej konfiguracji przestrzennej – „cis” lub „trans”, przy czym izomery „trans” charakteryzują się wyższą aktywnością biologiczną. W przyrodzie występują dwie izoformy tej witaminy, a mianowicie all-trans-retinol oraz all-trans-3-dehydroretinol. W przemyśle spożywczym i kosmetycznym stosuje się zazwyczaj bardziej trwałe pochodne, takie jak retinal, kwas retinowy, epoksyretinol jak i ich estry (np. octan retinolu). Witamina A może powstać w warunkach ustrojowych z prowitaminy – beta- lub alfa-karotenu. Wydajność konwersji jest jednak mocno ograniczona.

Występowanie

Źródłem witaminy A są produkty zwierzęce, takie jak podroby, a zwłaszcza wątroba,  pełnotłusty nabiał, masło, jaja, tran. Zapotrzebowanie na ten związek można jednak również zaspokoić poprzez dostarczanie go w postaci prowitaminy, czyli alfa- lub beta-karotenu. Ich źródłem są owoce i warzywa. Należy jednak mieć na uwadze, że aby karotenoidy (podobnie jak sama witamina A) uległy wchłonięciu z przewodu pokarmowego, konieczna jest obecność tłuszczu. Tak wiec zjedzenie samej marchewki, choćby nawet w dużych ilościach, może okazać się jałowe w odniesieniu do zapotrzebowania organizmu na witaminę A, jeśli nie dostarczymy przy okazji porcji tłuszczu. 

Biologiczna rola i zapotrzebowanie

Witamina A jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania narządu wzroku, wpływa na stan błon śluzowych i nabłonka, stymuluje produkcję śluzu, a także bierze udział w procesach wzrostu, wpływa także na rozwój kośćca. Ma działanie antyoksydacyjne, chroni przed mutagenezą i uszkodzeniami DNA. Ma działanie przeciwzapalne. W pewnych obszarach „współdziała” ona z witaminami D i K, stąd też ważne jest by zaspokoić zapotrzebowanie organizmu na wszystkie z wymienionych związków. Zalecana dzienna dawka witaminy A wynosi dla osób dorosłych od 700 do 900mcg i wzrasta u kobiet karmiących do 1300mcg.

Niedobory – występowanie, objawy

Niedobory witaminy A są stosunkowo rzadkie u osób dorosłych, a jeśli występują to w większym stopniu dotyczą kobiet niż mężczyzn. Niedoborom witaminy A sprzyjać może dieta niskotłuszczowa, stosowana niekiedy przez osoby odchudzające się, a także – zaburzenia pracy przewodu pokarmowego. Na deficyt tego związku szczególnie narażone są dzieci, w ich wypadku należy położyć szczególny nacisk na dostarczenie odpowiedniej jego ilości.  Skutki niedoborów obejmują szereg zaburzeń i negatywnych objawów, takich jak m.in. rogowacenie i łuszczenie się skóry, obniżenie odporności, ślepota zmierzchowa,  suchość rogówki (także prowadząca  do ślepoty), zaburzenia  wzrostu u dzieci i młodzieży.

Podsumowanie

Witamina A jest niezbędnym składnikiem naszej diety. Chociaż jej niedobory zdarzają się stosunkowo rzadko, to mogą niekiedy wystąpić dotykając przede wszystkim dzieci, a także osoby dorosłe stosujące diety niskotłuszczowe i borykające się z chorobami przewodu pokarmowego. Przed sięgnięciem po suplementy zawierające witaminę A należy mieć na uwadze, że związek ten kumuluje się w organizmie i w nadmiarze może okazać się po prostu toksyczny.