Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Forum

Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Artykuły
Sklep

Serotonina, hormony i PMS

Serotonina, hormony i PMS
Zespól napięcia przedmiesiączkowego (PMS – z ang.: premenstrual syndrome), to zespól objawów psychicznych i somatycznych skojarzonych z fazą lutealną cyklu miesiączkowego, które w z różnym nasileniem występują u większości kobiet w wieku reprodukcyjnym. Z racji tego, iż PMS przebiega z wyraźnym obniżeniem nastroju i szeregiem innych, uciążliwych symptomów (takich jak bóle brzucha, bóle głowy, zatrzymanie płynów i wzrost masy ciała, zaburzenia pracy przewodu pokarmowego i wiele innych), zrozumienie istoty tego zjawiska jest kwestią wysokiej wagi.

Skąd w zasadzie się bierze PMS?

Niestety póki co nie ma jednej i przekonującej teorii, która tłumaczyłaby w sposób kompleksowy  etiopatogenezę zespołu napięcia przedmiesiączkowego. Pewne jest jedynie, że objawy PMS są nierozerwalnie związane z występowaniem cykli owulacyjnych oraz – ze zmianami w poziomie hormonów płciowych. Intrygujące przy tym jest, że  nie u wszystkich płodnych kobiet w wieku rozrodczym PMS występuje (pomimo, iż u wszystkich obserwuje się takie same lub bardzo zbliżone zmiany w poziomie progesteronu i estradiolu w poszczególnych fazach cyklu). Nie ma wątpliwości, iż aktywność hormonów płciowych jest związana z objawami PMS, tak naprawdę jednak istota tego zagadnienia winna być osadzona w trochę szerszym kontekście.

Nie tylko hormony…

Dziś uważa się, że problematyka tego zagadnienie powinna być rozpatrywana nie tylko na poziomie hormonów płciowych i wahań ich poziomów, ale także w odniesieniu do aktywności poszczególnych neuroprzekaźników,  a przede wszystkim – serotoniny. Serotonina tymczasem wpływa na nastrój, jakość snu, potrzeby seksualne, kontrolę apetytu, odczuwanie bólu, termoregulację i wiele innych... Badania potwierdzają, że u kobiet doświadczających charakterystycznych objawów PMS poziom serotoniny w okresie poprzedzającym menstruację jest wyraźnie obniżony. Co więcej, dane eksperymentalne potwierdzają, iż środki  farmakologiczne zwiększające stężenie serotoniny mogą łagodzić przebieg PMS.

Serotonina i hormony płciowe

Ważne jest, iż aktywność samej serotoniny powiązana jest z poziomem hormonów płciowych, które za pomocą swoich neuroaktywnych metabolitów takich jak choćby siarczan pregnanolonu (PS) wpływają na przewodzenie impulsów nerwowych i koncentrację receptorów serotoninowych w poszczególnych obszarach mózgu. Co istotne „kierunek” działania ich związków może być różnoraki, zależnie od ich stężenia. W okresie poprzedzającym menstruację wahania w poziomie hormonów płciowych i ich metabolitów doprowadzają do zaburzenia przewodnictwa nerwowego i obniżają poziom serotoniny, przy czym skala tego zjawiska ma charakter osobniczy i uwarunkowana może być zarówno przez czynniki genetyczne jak i środowiskowe.

Powyższa zależność jest przedmiotem intensywnych badań nie tylko ze względu na powiązanie z PMS, ale także ze względu na fakt, iż stać może za występowaniem poważnych zaburzeń takich jak depresja poporodowa.

Rola innych czynników

Na koniec warto sobie zapamiętać, że oprócz zmian w poziomie hormonów płciowych i będącym ich konsekwencją obniżeniem poziomu neuroprzekaźników takich jak serotonina, istnieją także inne czynniki mogące pośrednio wpływać na ryzyko wystąpienia oraz nasilenie objawów PMS. Za szczególnie istotne uznaje się: stres psychiczny (zwłaszcza taki o dużym nasileniu, związany z traumatycznymi doświadczeniami), nadmierną masę ciała, niehigieniczny tryb życia (w tym nadużywanie alkoholu, palenie papierosów), a także – niedobory niektórych składników pokarmowych (witamin, składników mineralnych) oraz prawdopodobnie - także wielonienasyconych kwasów tłuszczowych.

Uważa się, że pewną rolę w nasileniu objawów PMS odgrywać mogą: aktywność fizyczna i – dieta. Zagadnienie to jest dość interesujące i stanowi przedmiot intensywnych badań,  stąd też kwestii wpływu zabiegów żywieniowych na nasilenie objawów PMS poświęcony zostanie osobny artykuł, który niebawem pojawi się na łamach portalu.

Źródła: Rapkin AJ, Akopians AL. Pathophysiology of premenstrual syndrome and premenstrual dysphoric disorder. Menopause Int. 2012 Jun;18(2):52-9. doi: 10.1258/mi.2012.012014.

W artykule mówimy o: Zdrowie Ladies