Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Forum

Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Artykuły
Sklep

Stres a wyniki sportowe

Stres a wyniki sportowe
Stres jest nieodłącznym elementem życia, definiowanym także jako „naturalny produkt uboczny wszystkich naszych działań”. Stres określa się także jako presję różnorodnych czynników, która prowadzi do zaburzenia homeostazy organizmu. A jako panaceum na problemy ze zbyt stresującym życiem zalecane jest zwiększenie aktywności fizycznej. Tymczasem sport może również stanowić źródło stresu i frustracji, zarówno w przypadku wyczynowców, amatorów i osób dopiero rozpoczynających swą przygodę z aktywnością fizyczną (np. w ramach pracy nad estetyką sylwetki).

Głównymi źródłami stresu w sporcie są obawy i lęki i presja związana z osiągnięciem konkretnego wyniku, a kluczem do realizacji założonych celów jest niekoniecznie wyeliminowanie stresorów, ale umiejętność efektywnego ich kontrolowania. Najbardziej popularnymi czynnikami stresogennymi są: lęk przed porażką i krytyką innych osób, brak pewności jaką rolę ma się do spełnienia. Natomiast wśród osób rozpoczynających dopiero zmagania ze sportem, pojawiają się także obawy związane z wystąpieniem nowej sytuacji, odwiedzin nowego miejsca – „nieznane” jest bardzo często źródłem silnego stresu. Aby czuć się pewnie i komfortowo lubimy chociaż w niewielkim stopniu wiedzieć co może nas spotkać. Zanim przejdziemy do omawiania kwestii związanych z radzeniem sobie ze stresem chciałbym podkreślić jedną ważną kwestię:

Pewien poziom stresu jest niezbędny do uzyskania optymalnej wydajności.

Jak pokazuje moje osobiste doświadczenie, a także analizy empiryczne naukowców – pewien poziom stresu jest niezbędny do zwiększania wydajności – wpływa na motywację, mobilizuje do podjęcia działania, sprawia też, iż jesteśmy bardziej czujni i skoncentrowani,  a wysiłek staje się dla nas atrakcyjny. Z kolei zbyt niski poziom stresu bardzo szybko powoduje, że ogarnia nas uczucie znudzenia,  zniechęcenia, spada motywacja i chęć kontynuowania podjętej aktywności. Natomiast zbyt duża presja negatywnie wpływa na ocenę sytuacji, koncentrację, zaburza koordynację ruchową, zwiększa napięcie mięśniowe i ryzyko powstania kontuzji, a także powoduje, iż chcemy „uciekać”. Jak w takim razie poradzić sobie ze stresem?

Kontrola oddechu = kontrola stresu

Prawidłowa technika wykonywania ćwiczeń obejmuje między innymi umiejętność poprawnego oddychania. Kwestia ta dotyczy zarówno bywalców klubów fitness, lekkoatletów czy np.  tenisistów. Oddychanie jest  bardzo ważne z punktu widzenia radzenia sobie ze stresem. Badania naukowe wskazują, iż w warunkach presji często „zapominamy” oddychać, pozostając na głębokim wdechu. Konsekwencją tego jest powstanie napięć mięśniowych, co wpływa między innymi na ryzyko powstania kontuzji. Z kolei umiejętność głębokiego oddechu z przepony – np. w trakcie przerwy, znacznie minimalizuje skumulowane „ciśnienie” i ułatwia zrelaksowanie się, nawet w sytuacji mocno stresującej. Na sposób oddychania w trakcie ćwiczeń przede wszystkim powinny zwrócić uwagę osoby rozpoczynające dopiero swoją przygodę ze sportem. W klubach fitness często zauważyć można bywalców, którzy całą serie wyciskania robią „na wdechu”.

Trening w warunkach kontrolowanego stresu

W ramach przygotowywania do ważnych spotkań o charakterze konkurencji, warto ćwiczyć pod tak zwanym „zwiększonym ciśnieniem”, aby zaadaptować organizm do określonych bodźców. A to czym dokładnie są warunki „zwiększonego ciśnienia” – to już zależy od dyscypliny sportowej oraz indywidualnych predyspozycji i wrażliwości danej osoby. Dla niektórych źródłem stresu może być hałas (nawet doping publiczności), dla innych strach przed opinią trenera czy rodziców.  Oczywiście liczyć trzeba się z faktem, że zawsze mogą  się pojawić zaskakujące sytuację, których nie sposób przewidzieć. Generalnie obowiązuje zasada „trening czyni mistrza” – w miarę upływu czasu poświęconego na trening i powtarzającą się ekspozycję na działanie czynników stresogennych,  wiele kwestii stanie się po prostu rutyną.

Czerp radość z tego co robisz!

Badania naukowe pokazują, iż traktowanie aktywności fizycznej jako formy zabawy znacznie niweluje ryzyko powstania  stresu, a także  zniechęcenia się do danego sportu. Kwestia ta dotyczy przede wszystkim bardzo młodych osób, które w poszukiwaniu ulubionej formy aktywności fizycznej szybko się zniechęcają. Dlatego nie zawsze warto myśleć tylko i wyłącznie o wynikach, trzeba również potrafić czerpać radość „na bieżąco”. Jeśli wybierasz się na siłownie tylko po to by koniecznie podnieść więcej i koncentrujesz się jedynie na tych dodatkowych kilogramach – to trening przy braku postępu będzie źródłem silnych frustracji, a frustracja – utrudni dalszy postęp. Podobnie sytuacja wygląda w przypadku osób, które po każdym wysiłku mierzą się i ważą weryfikując skuteczność sesji treningowej. Oprócz ogólnie pojętych „wyników”, ważna jest też radość z podjętego wysiłku.

Inne techniki radzenie sobie ze stresem

Oprócz wyżej wymienionych sposobów istnieje całe mnóstwo profesjonalnych technik ukierunkowanych na „zarządzenie stresem”. Każda osoba jest inna, posiada inne lęki i obawy, dlatego dopasowanie odpowiednich metod bywa często kwestią mocno indywidualną. Najbardziej popularne z metod  to relaksacja, medytacja, motywacja,  wyznaczanie realnych celów oraz rozmowa z osobami doświadczonymi.

Podsumowanie

Stres, z jednej strony motywuje do podjęcia walki i ryzyka, dodaje rozpędu i motywuje, a z drugiej może stanowić przyczynę porażki. Dlatego stres należy zoptymalizować – jego całkowita eliminacja nie jest zjawiskiem pożądanym, czy to w sporcie czy życiu codziennym. Naucz się kontrolować swoje lęki i obawy, chociażby głośno je nazywając – a następnie „łap byka za rogi” i walcz.