„Red bull doda Ci skrzydeeeł?” Czy na pewno?

Wielu sportowców spożywa „energy drinki” przy różnych okazjach, część traktuje podobne napoje jako produkt przedtreningowy. Choć reklamy przekonują nas, że napoje „energetyzujące” to potężne stymulanty, w rzeczywistości zawartość substancji aktywnych w tego typu produktach jest znikoma.

Co na ten temat mówią badania naukowe?

Niestety, eksperyment  amerykańskich naukowców opublikowany 27 sierpnia 2013 roku „Journal of Strength & Conditioning Research” rozwiewa złudzenia.

Przeprowadzono podwójnie ślepy eksperyment aby stwierdzić jak Red Bull wolny od cukru zadziała w porównaniu do napoju zawierającego tylko kofeinę (CAF) lub placebo (PL; bez kofeiny i bez cukru).

Sprawdzono działanie napoju energetyzującego na wytrenowanych zawodnikach. Wyciskali oni sztangę leżąc:

  • 1 powtórzenie maksymalne (BP),

  • Maksimum powtórzeń na ciężarze rzędu 70% maksymalnego (VL), 1 seria do załamania,

W badaniu wzięło udział 17 mężczyzn, studentów.

Otrzymali jeden z trzech zestawów:

  • 500 ml napoju red bull (160 mg kofeiny oraz 2000 mg tauryny)

  • 500 ml napoju z kofeiną (160 mg kofeiny, bez tauryny),

  • 500 ml placebo (bez kofeiny i bez tauryny)

60 minut przed treningiem, przy 3 różnych testach. Po rozgrzewce ustalano ciężar maksymalny w wyciskaniu leżąc dla każdego z ćwiczących, a po 5 minutach odpoczynku badani wykonywali test na ciężarze rzędu 70% maksymalnego (np. osoba wyciskająca 100 kg na 1 powtórzenie, wykonywała maksymalną liczbę powtórzeń na ciężarze 70 kg).

Wyniki?

Ani bezcukrowy red bull, ani napój z samą kofeiną nie miały żadnego wpływu na wynik w wyciskaniu sztangi leżąc.

W teście na 1 powtórzenie wyciskania sztangi leżąc maksymalne wyniki kształtowały się następująco:

  • Red bull: 115.13 ± 16.19 kg

  • Napój z kofeiną: 114.87 ± 16.16 kg

  • Placebo: 114.07 ± 16.09 kg;

W teście na ilość powtórzeń, na ciężarze rzędu 70% maksymalnego wyniki wynosiły:

  • Red bull: 1173.08 ± 170.66 kg

  • Napój z kofeiną: 1164.14 ± 147.03 kg

  • Placebo: 1141.46 ± 193.41 kg

Ani pod względem wzrostu siły, ani też pod względem wytrzymałości grupy nie różniły się znacząco.

Jak stwierdzają badacze, ilość kofeiny (2 mg/kg masy ciała) to o wiele za mało by wpłynąć na wynik w wyciskaniu leżąc. W innych badaniach ergogeniczny wpływ notowano dopiero przy dawce rzędu 5 mg kofeiny na kilogram masy ciała!

Ale i tak wpływ kofeiny na wydolność beztlenową jest dyskusyjny. Np. w poniższym badaniu nie dla wszystkich ćwiczeń odnotowano wzrost siły.

W badaniu z 2008 roku sprawdzono jak dawka 5 mg na kilogram masy ciała (czyli 100 kg mężczyzna spożywał 500 mg kofeiny) wpływa na wydolność w trakcie pracy beztlenowej, siłowej. 18 mężczyzn (wiek 24.1 +/-5.8 roku; BMI 26.4+/-2.2 kg/m2) wykonywało:

  • Wyciskanie nogami na suwnicy,

  • Wyciskanie sztangi leżąc,

  • Test wingate,

Po podaniu kofeiny badani podnieśli więcej kilogramów w wyciskaniu oraz stwierdzono większą moc szczytową (beztlenową) w trakcie testu Wingate. Nie stwierdzono różnic dla wyciskania nogami oraz dla mocy średniej, minimalnej i spadku mocy w teście Wingate. Grupa z kofeiną miała wyższe, powysiłkowe stężenie glukozy i insuliny. Stwierdzono również wyraźnie wyższy poziom kortyzolu oraz glukozy, kofeina podwyższała poziom kortyzolu oraz glukozy, przy podawaniu placebo odnotowano spadek. Nie stwierdzono różnic w poziomie wolnych kwasów tłuszczowych (FFA), stężeniu mleczanów, stężeniu kortyzolu, wzroście tętna w zależności od obciążenia wysiłkiem. Wniosek? Kofeina przyniosła niewielkie rezultaty jeśli chodzi o wyciskanie leżąc i moc w teście Wingate.

W jednym ze starszych badań kanadyjskich naukowców z 2007 roku oceniono wpływ red bulla na wydajność w trakcie testu Wingate oraz pod względem wytrzymałości mięśni. Zdrowi młodzi ludzie (11 mężczyzn oraz 4 kobiety) w wieku 21 ± 5 lat wzięło udział w badaniach. Podawano im albo red bulla (2 mg kofeiny na kilogram masy ciała) lub placebo. Sprawdzono wyciskanie sztangi leżąc w 3 seriach (z odpoczynkiem 1 minuta między seriami) na ciężarze rzędu 70% maksymalnego.  Dodatkowo przeprowadzono trzy, 30 sekundowe testy Wingate – ergometr stacjonarny, z 2 minutowymi przerwami między testami.

Wyniki?

Liczba powtórzeń w 3 seriach wyciskania sztangi:

Red bull: 34 ± 9 powtórzeń

Placebo: 32 ± 8

Test Wingate:

Red bull: 701 ± 124 W

Placebo: 700 ±  132 W

Jak stwierdzili badacze, red bull miał wpływ na wytrzymałość w wyciskaniu sztangi leżąc, ale nie miał żadnego wpływu na wydolność beztlenową (moc maksymalną czy moc średnią) w trakcie testu Wingate u zdrowych, młodych dorosłych.