Energy drinki vs „spalacze tłuszczu” – pojedynek na składy!

Na rynku dostępnych jest 140 marek napojów energetycznych takich jak „red bull”, „tiger”, „black”, „burn”, „n-gine”, a nawet „be power” (produkt – marka własna Biedronki). Produkty różnią się składem, dodatkami – ale główne proporcje najważniejszych składników są podobne. Np. w porównaniu 8 najpopularniejszych energy drinków tylko dwa miały nieznacznie różny skład (różnice rzędu 3 mg kofeiny w 100 ml napoju oraz 1 napój – „adrenaline” miał połowę mniej tauryny w 100 ml w porównaniu do konkurencji). Rozpiętość cen od 1.5 do 8 zł. Koszt produkcji jednej puszki energetyka to wg niektórych danych ... 50 groszy.

Przeczytaj koniecznie:

Jak wybrać dobry spalacz tłuszczu?

Ale i tak wpływ kofeiny na wydolność beztlenową jest dyskusyjny. Np. w poniższym badaniu nie dla wszystkich ćwiczeń odnotowano wzrost siły. W 2008 roku sprawdzono jak dawka 5 mg na kilogram masy ciała (czyli 100 kg mężczyzna spożywał 500 mg kofeiny) wpływa na wydolność w trakcie pracy beztlenowej, siłowej.

18 mężczyzn (wiek 24.1 +/-5.8 roku; BMI 26.4+/-2.2 kg/m2) wykonywało:

  • Wyciskanie nogami na suwnicy,
  • Wyciskanie sztangi leżąc,
  • Test wingate,

Po podaniu kofeiny badani podnieśli więcej kilogramów w wyciskaniu oraz stwierdzono większą moc szczytową (beztlenową) w trakcie testu Wingate. Nie stwierdzono różnic dla wyciskania nogami oraz dla mocy średniej, minimalnej i spadku mocy w teście Wingate. Grupa z kofeiną miała wyższe, powysiłkowe stężenie glukozy i insuliny. Stwierdzono również wyraźnie wyższy poziom kortyzolu oraz glukozy, kofeina podwyższała poziom kortyzolu oraz glukozy, przy podawaniu placebo odnotowano spadek. Nie stwierdzono różnic w poziomie wolnych kwasów tłuszczowych (FFA), stężeniu mleczanów, stężeniu kortyzolu, wzroście tętna w zależności od obciążenia wysiłkiem. Wniosek? Kofeina przyniosła niewielkie rezultaty jeśli chodzi o wyciskanie leżąc i moc w teście Wingate.

W jednym ze starszych badań kanadyjskich naukowców z 2007 roku oceniono wpływ red bulla na wydajność w trakcie testu Wingate oraz pod względem wytrzymałości mięśni. Zdrowi młodzi ludzie (11 mężczyzn oraz 4 kobiety) w wieku 21 ± 5 lat wzięło udział w badaniach. Podawano im albo red bulla (2 mg kofeiny na kilogram masy ciała) lub placebo. Sprawdzono wyciskanie sztangi leżąc w 3 seriach (z odpoczynkiem 1 minuta między seriami) na ciężarze rzędu 70% maksymalnego.  Dodatkowo przeprowadzono trzy, 30 sekundowe testy Wingate – ergometr stacjonarny, z 2 minutowymi przerwami między testami.

Wyniki?

Liczba powtórzeń w 3 seriach wyciskania sztangi:

  • Red bull: 34 ± 9 powtórzeń
  • Placebo: 32 ± 8

Test Wingate:  

  • Red bull: 701 ± 124 W
  • Placebo: 700 ±  132 W

Jak stwierdzili badacze, red bull miał wpływ na wytrzymałość w wyciskaniu sztangi leżąc, ale nie miał żadnego wpływu na wydolność beztlenową (moc maksymalną czy moc średnią) w trakcie testu Wingate u zdrowych, młodych dorosłych


Jakie jest spożycie "red bulla" w Polsce?

Wg analizy firmy STRATEC rynek napojów energetycznych w 2011 roku był wart 700 mln złotych! W kolejnych latach prognozowany jest dalszy wzrost sprzedaży napojów energetycznych. W roku 2015 rynek energy drinków ma być wart 850 mln złotych! Wg innych źródeł rynek energetyków wart jest obecnie nawet 1 mld złotych!

„Dostępnych jest ponad 140 marek firm i kolejne debiutują ze swoimi produktami. Są to zarówno lokalni producenci, jak ostatnio Heroes firmy Midex, ale i wielkie koncerny typu Amway, który wiosną tego roku wprowadził XS Power Drink. Ubiegły rok był wyjątkowo udany dla tej branży - sprzedaż wzrosła o 22 procent i przekroczyła 825 mln złotych. Najwięcej sprzedało się Blacka i Tiger” (BIZTOK)

W jednym z badań oszacowano użycie energy drinków przez studentów w czasie egzaminów i roku akademickiego. Przy okazji stwierdzono działanie potężnego efektu placebo.

„W przeprowadzonych badaniach większość studentów korzystała z napojów energetyzujących sporadycznie. 15,3% studentów stosuje tego typu napoje okresowo np. w czasie sesji egzaminacyjnych. Do stałego spożywania napojów energetyzujących przyznało się prawie 10% uczestników badania”. (W. Semeniuk)

„Po zastosowaniu napoju energetyzującego połowa studentów zaobserwowała u siebie przyśpieszenie akcji serca i były to zarówno kobiety jak i mężczyźni. Ponad 30% studentów zauważyło u siebie znaczne pobudzenie i agresję oraz bezsenność, w tym częściej te objawy zaznaczali mężczyźni.” (W. Semeniuk)

Po porcji energy drinka, zawierającego niewiele więcej kofeiny od filiżanki kawy „zauważono znaczne pobudzenie i agresję”. Jak widać, marketing energy drinków robi swoje. Co by się stało, gdyby zaoferować studentom „spalacze”?

Kolejne badanie było przeprowadzone na 92 studentach SGGW. Studenci spożywali więcej napojów energetycznych w czasie egzaminów  1424 ± 1577 ml/tydzień. W ciągu roku akademickiego średnie spożycie wynosiło 441 ± 579 ml/tygodniowo.  Średnio większość studentów wypijała mniej niż puszkę dziennie. Najpopularniejsze marki to  Tiger, Red Bull i Burn.

Wnioski końcowe i zalecenia:

  1. Duże dawki kofeiny mogą (nie muszą) mieć wpływ na wydolność beztlenową zawodnika  (czytaj: trening siłowy).

  2. Dyskusyjny jest wpływ kofeiny na trening w strefie tlenowej (np. bieganie, pływanie, jazda na rowerze). Brak przekonujących dowodów, że alkaloid ten korzystnie wpływa na podobnego rodzaju aktywność. M.in. w eksperymencie naukowców z Nowej Zelandii stwierdzono, że dawka 3 mg kofeiny na kilogram masy ciała  nie miała żadnego wpływu ani na moc, ani na wytrzymałość koszykarzy (przeprowadzono test na bieżni, z rosnącym co 3 minuty obciążeniem).

  3. Kofeina może poprawiać wydolność zawodnika w pracy tlenowej, przy uszczuplonych zasobach węglowodanów (co pokazano w eksperymencie przeprowadzonym na kolarzach, amatorach).

  4. Ilość kofeiny zawarta w napojach energetycznych (80 mg w 250 ml) ma znikomy wpływ na siłę, moc czy wytrzymałość mięśniową. Wniosek? Napoje energetyczne mają nikły (lub wręcz żaden) wpływ na osiągi fizyczne,

  5. Duże dawki kofeiny mogą nasilać wyrzut kortyzolu- więc trzeba się zastanowić, czy picie energetyka przed treningiem to dobry pomysł.

  6. Kofeina może poprawiać osiągi jeśli zawodnik jest niewyspany (np. śpi 6 h albo mniej).  M.in. wykazano to w eksperymencie, w którym badani (profesjonalni gracze rugby) mieli wykonać 4 serie wyciskania leżąc, przysiadów, wiosłowanie z ciężarem 85% maksymalnego, część spała krócej, inni byli wyspani,

  7. Niektóre osoby są podatne na działanie kofeiny, inne będą obojętne. Zwiększanie dawek dla „nie odpowiadających” nie przynosi efektów,

 

Źródła: “Acute ingestion of sugar-free red bull energy drink has no effect on upper body strength and muscular endurance in resistance trained men” J Strength Cond Res. 2013 Aug;27(8):2248-54. doi: 10.1519/JSC.0b013e31827e14f2.. Eckerson JM, Bull AJ, Baechle TR, Fischer CA, O'Brien DC, Moore GA, Yee JC, Pulverenti TS. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23880655 „Effect of Red Bull energy drink on repeated Wingate cycle performance and bench-press muscle endurance.” Int J Sport Nutr Exerc Metab. 2007 Oct;17(5):433-44. Forbes SC, Candow DG, Little JP, Magnus C, Chilibeck PD. College of Kinesiology, University of Saskatchewan, Saskatoon, SK, Canada. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18046053 „The effect of caffeine as an ergogenic aid in anaerobic exercise”. Int J Sport Nutr Exerc Metab. 2008 Aug;18(4):412-29. Woolf K, Bidwell WK, Carlson AG. „Spożywanie napojów energetyzujących wśród studentów Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie” Wioletta Semeniuk „Evaluation of energy drink intake in selected student groups.” Rocz Panstw Zakl Hig. 2013;64(1):49-53. Stratec – rynek napojów energetycznych 2011 http://www.stratec.pl/uploads/images/stratec_rynek_napojow_energetycznych_2011.pdf „Niemcy chcą zakazać sprzedaży napojów energetycznych. W Polsce ten rynek jest już wart miliard złotych” BIZTOK “The effect of caffeine on maximal oxygen uptake and vertical jump performance in male basketball players.” J Strength Cond Res. 2013 Feb;27(2):382-7. doi: 10.1519/JSC.0b013e31825922aa. Tucker MA, Hargreaves JM, Clarke JC, Dale DL, Blackwell GJ. School of Sciences and Physical Education, University of Canterbury, Christchurch, New Zealand. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22561972 “Caffeine Increases Anaerobic Work and Restores Cycling Performance following a Protocol Designed to Lower Endogenous Carbohydrate Availability.” PLoS One. 2013 Aug 19;8(8):e72025. doi: 10.1371/journal.pone.0072025. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23977198 „Acute caffeine ingestion's increase of voluntarily chosen resistance-training load after limited sleep.” Int J Sport Nutr Exerc Metab. 2012 Jun;22(3):157-64. Epub 2012 Feb 15. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22349085