Sportowiec z chorobą zapalną jelita - postępowanie żywieniowe. Cz I

Istnieje takie przekonanie, iż sportowcy i osoby aktywne fizycznie to jednostki ponadprzeciętnie zdrowe, którym jedyne co może się przydarzyć to najwyżej... kontuzja. Tymczasem okazuje się, że w rzeczywistości wielu zawodników cierpi na rozmaitego rodzaju schorzenia nie koniecznie rzadziej, niż osoby prowadzące siedzący tryb życia. Co istotne, w przypadku wybranych jednostek chorobowych szczególne znaczenie ma dieta. Przykładem takich przypadłości są nieswoiste choroby zapalne jelit. W niniejszym opracowaniu skoncentruję się na problematyce godzenia ze sobą zaleceń żywieniowych rekomendowanych w przypadku powyższych jednostek chorobowych z założeniami diety sportowej.

Przeczytaj koniecznie:

Oliwa z oliwek zmniejsza ryzyko zachorowania na raka jelita grubego

Sportowiec z chorobą zapalną jelita - postępowanie żywieniowe. Cz II

Choroby zapalne jelit od podszewki

Nieswoiste choroby zapalne jelit (w skrócie IBD od - inflammatory bowel disease),  przypadłości o nie do końca poznanej etiologii. Charakteryzują się one chronicznym przewlekłym przebiegiem, a współczesna medycyna nie zna skutecznych sposobów na ich całkowite wyleczenie. Postępowanie w przypadku tych chorób dzieli się na: zachowawcze i operacyjne. Choroby zapalne jelit charakteryzują się zmiennym nasileniem objawów: w toku trwania występują okresy zaostrzenia i remisji. Niniejszy artykuł poświęcony zostanie aspektom związanym z postępowaniem żywieniowym w czasie remisji choroby.

Rodzaje IBD

Wyróżnić możemy dwie podstawowe postaci nieswoistych zapalnych chorób jelit, a mianowicie:

  • wrzodziejące zapalenie jelita grubego (colitis ulcerosa),
  • chorobę Leśniowskiego-Crohna (ileitis terminalis).

W przypadku obydwu wymienionych przypadłości istotne znaczenie ma postępowanie żywieniowe, a to natomiast musi zostać dopasowane do stopnia ciężkości choroby. Stany ostre wymagają nierzadko wprowadzenia żywienia pozajelitowego  - tego zagadnienia w niniejszym artykule jednak omawiać nie będę. W okresie remisji choroby dietoterapia ma jednak inny przebieg i wbrew temu co można przypuszczać nie musi być szczególnie uciążliwa i skomplikowana, a nawet - może zostać połączona z wymogami jakie niesie za sobą aktywny tryb życia, w tym również - wyczynowe uprawianie sportu!

Podstawowe aspekty w postępowaniu żywieniowym

W przypadku IBD przy planowaniu diety kluczowe znaczenie mają dwa podstawowe aspekty, a zaliczyć do nich należy:

  • takie zaplanowanie jadłospisu, by zminimalizować udział drażniących i słabo tolerowanych pokarmowe,
  • zapewnienie odpowiedniej podaży wszystkich niezbędnych składników pokarmowych (a zarówno IBD jak i sam fakt wykonywania regularnych treningów zwiększają potrzeby ustrojowe w tej materii, co omówię w dalszej części artykułu).

Podaż energii

Podaż energii w ciągu dnia powinna być adekwatna do wydatków kalorycznych związanych z trybem życia. Niekiedy pokrycie potrzeb ustrojowych w tej materii jest utrudnione, głównie ze względu na fakt, iż wzmożone spożycie pokarmu powoduje dyskomfort ze strony przewodu pokarmowego. Dlatego też sugeruje się, bo energia dostarczana z jedzeniem została tak rozłożona, by nie doprowadzać do jednorazowego przeciążenia układu pokarmowego nadmiarem jedzenia. Innymi słowy posiłki powinny być spożywane często, minimum cztery razy na dobę, przy czym szczególnie istotne jest poświęcenie należytej uwagi gryzieniu i przeżuwaniu pokarmów. Dzięki temu możliwe jest lepsze trawienie i wchłanianie składników pokarmowych.