Siemię lniane, jak wpływa na cholesterol i wątrobę?  Badania naukowe

Siemię lniane zawiera m.in. bioaktywny lignan - dwuglukozyd sekoizolariciresinolu (ang. secoisolariciresinol diglucoside, SDG). Wykazuje działanie przeciwutleniające oraz estrogenowe. Działanie estrogenowe (soi oraz siemienia lnianego) u zwierząt powodowało zmniejszenie libido, zmniejszenie stężenia plemników oraz stężenia testosteronu.

W ciągu 12 tygodni soja (izoflawony) zmniejszyła stężenie testosteronu o 24.2% , z kolei lignany z siemienia lnianego zmniejszyły stężenie testosteronu o 41.1%.

Czy taki efekt wystąpi u ludzi?

Niekoniecznie. Należy wziąć pod uwagę, iż każde 100 g suchej masy karmy zwierząt (w grupie soi) zawierało:

  • 24,04 mg/100 g suchej masy daidzeiny,
  • 13,10 mg/100 g genisteiny.

Siemię lniane dostarczało fitoestrogenów, a głównie secoisolariciresinolu (36,80 mg/100 g suchej masy karmy). Raczej wykluczone, by ktoś stosował długotrwale tak duże ilości soi czy siemienia lnianego. 

Inna kwestia wygląda następująco: nasiona lnu poza składnikami o wysokiej wartości odżywczej zawierają składniki, które ograniczają jego zastosowanie, jako produktu w pełni bezpiecznego np. glikozydy cyjanogenne, inhibitory trypsyny, kwas fitynowy oraz linatyny. Glikozydy cyjanogenne wskutek rozpowszechnionych plotek są stosowane, jako lekarstwo na raka (witamina B17, amigdalina, laetrile). Tak, to nie żart. Tą samą truciznę zawierają pestki moreli, brzoskwini, śliwy, jabłek.

U ludzi badano wpływ spożycia lignanu z siemienia lnianego - SDG (dwuglukozydu sekoizolariciresinolu) na stężenie cholesterolu i czynniki ryzyka choroby wątroby u mężczyzn z umiarkowaną hipercholesterolemią. Wcześniej naukowcy wykazali, iż SDG indukowaną dietą wysokotłuszczową hipercholesterolemię u myszy.

Trzydziestu mężczyzn z poziomem cholesterolu całkowitego od 4,65 do 6,21 mmol/L (180-240 mg/dL) zostało losowo przydzielonych do 3 grup. Przez 12 tygodni 2 grupy otrzymywały lignany z siemienia lnianego (20 lub 100 mg dziennie), a trzecia grupa placebo.

Wyniki

  • w porównaniu z grupą placebo, osoby otrzymujące 100 mg  dwuglukozydu sekoizolaricirezinolu (SDG) miały o wiele niższe stężenie cholesterolu (proporcje LDL/HDL),
  • u osób otrzymujących SDG odnotowano spadek GGTP . GGTP (gamma-glutamylotranspeptydaza) jest najbardziej czułym enzymem wątroby w wykrywaniu niedrożności dróg żółciowych, zapalenia dróg żółciowych lub zapalenia pęcherzyka żółciowego. Izolowane zwiększenie aktywności GGTP jest typowe dla alkoholowego uszkodzenia wątroby,
  • u osób otrzymujących SDG odnotowano spadek aminotransferazy alaninowej (ALATu, SGPT).

Wniosek

Wyniki badania sugerują, że codzienne podawanie 100 mg SDG może skutecznie zmniejszać poziom cholesterolu i ryzyko chorób wątroby u mężczyzn z umiarkowaną hipercholesterolemią. Wydaje się, że ryzyko związane z estrogenowym wpływem siemienia lnianego występuje, ale przy dużym dawkowaniu. Podobnie 1-2 łyżki stołowe siemienia lnianego powodują uwalnianie 5-10 mg cyjanowodoru (dawka toksyczna to ~50-60 mg). Ocenia się, iż przy podaniu doustnym może zabić już 50 mg cyjanku, inne źródła mówią o 70 mg (jednak warto pamiętać, że cyjanek, a cyjanowodór różnią się). Teoretycznie do zatrucia glikozydami cyjanogennymi może prowadzić także nadmierne spożycie pestek moreli, brzoskwini, śliwy czy jabłek, a raczej nie słyszy się o takich przypadkach.