Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Forum

Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Artykuły
Sklep

DAA a testosteron – smutna prawda

DAA a testosteron – smutna prawda
Kwas d-asparaginowy miał okazać się substancją totalnie przełomową jeśli chodzi o wpływ na wydzielanie hormonów takich jak testosteron. Pojawienie się na rynku suplementów diety dla sportowców środków zawierających tę substancję wprowadziło niemałe zamieszanie, oto bowiem nagle uzyskaliśmy dostęp do bezpiecznego i skutecznego sposobu na to, by zwiększyć wydzielanie androgenów, co – jak podkreślali i podkreślają producenci – potwierdzone zostało w badaniach naukowych. Niestety, najnowsze eksperymentu z zastosowaniem kwasy d-asparaginowego nie napawają wielkim optymizmem.

Czym jest kwas d-asparaginowy?

Kwas d-asparaginowy (zwany w skrócie DAA), jest aminokwasem naturalnie występującym w naszym organizmie jak i – obecnym w pewnych ilościach w jedzeniu. Związek ten jest enancjomerem (czyli lustrzanym odbiciem) kwasu l-asparaginowego – aminokwasu endogennego budującego białka. Dzięki innej konfiguracji DAA wykazuje także odmienne właściwości biologiczne niż kwas l-asparaginowy.

Co wiemy o wpływie DAA na organizm?

Kwas d-asparaginowy syntetyzowany i metabolizowany jest w naszym organizmie pełniąc w nim dość doniosłą i szeroką rolę. Pomimo, iż docelowo nie jest elementem budulcowym białek (choć znajduje się w elementach chrząstki stawowej, w błonach komórkowych czerwonych krwinek i może być kumulowany w mózgu, co nie koniecznie jest zjawiskiem pozytywnym), to bierze czynny udział w wielu procesach biochemicznych działając m.in. jako neurotransmiter. W niniejszym artykule zajmę się jednak głównie jego wpływem na wydzielanie hormonów płciowych, gonadotropin i aktywność wybranych enzymów zaangażowanych w przemiany wspomnianych hormonów.

Wpływ na przysadkę

Potwierdzone zostało w badaniach, iż DAA wpływa zarówno na przysadkę, podwzgórze jak i bezpośrednio na gonady. W obrębie obszarów mózgu zaangażowanych w produkcję gonadotropin kwas d-asparaginowy zwiększa uwalnianie LH, w jednym z badań zaobserwowano wzrost produkcji tego hormonu o 30 – 60%. Warto dodać, iż LH jest czynnikiem pobudzającym jądra do syntezy testosteronu, co skutkuje zwiększeniem jego poziom – efekt ten również został zanotowany w badaniach, ale o tym za moment. Trzeba jednakże mieć na uwadze, iż w niektórych badaniach naukowych zaobserwowano także, iż DAA zwiększa wydzielanie hormonu wzrostu (działanie korzystne) i prolaktyny (to już działanie niekorzystne).

Wpływ na gonady

Niezwykle ciekawy jest wpływ DAA na komórki Leydiga w jądrach. Okazuje się, że aminokwas ten może wpływać na aktywność białka StAR zaangażowanego w transport cholesterolu na poziomie komórkowym. Dostępność cholesterolu może być czynnikiem limitującym produkcję testosteronu. Kwas d-asparaginowy poprzez powyższy mechanizm może zatem zwiększać tempo syntezy wspomnianego hormonu. I są dowody na to, że tak właśnie się dzieje. W jednym z badań przeprowadzonym na zdrowych ochotnikach zaobserwowano, że już po 12 dniach suplementacji DAA w dawce 3g na dobę dochodzi do wzrostu poziomu testosteronu średnio o 42%! Jest to wartość spektakularna biorąc pod uwagę, że mówimy o suplemencie diety a nie środku farmaceutycznym.

Ograniczenie badania

Wspomniane przed chwilą badanie miało jednak pewne ograniczenie – zostało wykonane na osobach o przeciętnej aktywności (wcześniejsze badania dotyczyły natomiast bądź to zwierząt bądź też mężczyzn z niepłodnością). Suplementy zawierające DAA są natomiast rekomendowane zazwyczaj osobom aktywnym fizycznie, które mają wyższy poziom testosteronu niż jednostki nietrenujące. Należałoby więc przeprowadzić eksperyment z udziałem sportowców. Do niedawna brakowało danych, na których można było się oprzeć, ale w ostatnim czasie przeprowadzono dwie ciekawe próby weryfikujące wpływ suplementacji kwasem d-asparaginowym na poziom hormonów u osób obciążonych wysiłkiem fizycznym.

DAA w sporcie

Pierwszym interesującym badaniem, na które warto zwrócić uwagę jest studium przeprowadzone przez naukowców Baylor University z udziałem młodych, aktywnych fizycznie mężczyzn. Uczestnikom podawano 3g kwasu d-asparaginowego dziennie przez okres 4 tygodni. Autorzy projektu oceniali wpływ suplementacji na poziom testosteronu, hormonów gonadotropowych i estradiolu, a także oddziaływanie na skład ciała i możliwości wysiłkowe (przy treningu siłowym). Co się okazało? Otóż przyjmowanie DAA nie niosło za sobą żadnych korzyści w odniesieniu do omawianych aspektów. Ochotnicy otrzymujący kwas d-asparaginowy odnieśli takie same "korzyści" jak uczestnicy otrzymujący placebo.

Jeszcze ciekawsze okazuje się być badanie, którego wyniki zostały opublikowane w tym roku. W studium wzięło udział 24 młodych mężczyzn z minimum dwuletnim stażem treningowym. Uczestnicy zostali podzieleni losowo na 3 grupy: pierwsza otrzymywała 6g placebo, druga 3g DAA, a trzecia - 6g DAA. W toku trwania eksperymentu ochotnicy wykonywali trening oporowy. Badanie trwało dwa tygodnie. Autorzy projektu oceniali poziom testosteronu (wolnego i całkowitego), globuliny wiążącej hormony płciowe, estradiolu i albumin przed i po zakończeniu próby. Efekty uznać należy za co najmniej zaskakujące.

Po 14 dniach suplementacji nie było istotnych różnic w poziomie testosteronu całkowitego pomiędzy grupą placebo a grupą 3g DAA. Podobnie nie było też różnic w poziomie estradiolu, albumin i globuliny wiążącej hormony płciowe. Nieznaczna rozbieżność dotyczyła wolnego testosteronu – u uczestników z grupy placebo zanotowano delikatny wzrost tego parametru, podczas gdy w grupie ochotników przyjmujących 3g DAA poziom się nie zmienił. Najdziwniejsze jednak okazały się zmiany zanotowane w grupie przypisanej do 6g kwasu d-asparaginowego. Ku zaskoczeniu, ochotnicy otrzymujący wysoką dawkę DAA zanotowali spadek poziomu testosteronu całkowitego o ponad 12% i spadek poziomu testosteronu wolnego o ponad 15%! Autorzy badania uznali, że możliwe jest uaktywnienie sprzężenia zwrotnego ujemnego w obrębie osi podwzgórze- przysadka- gonady przy suplementacji dużymi dawkami DAA. Spekulowany mechanizm powinien jednak zostać zweryfikowany w bardziej szczegółowych badaniach.

Warto poczytać

Osoby zainteresowane poszerzeniem swojej wiedzy w kwestii wpływu DAA na hormony i parametry wysiłkowe zachęcam do zapoznania się z treścią tematu opracowanego przez jednego z moderatorów forum SFD.PL – Solarosa. W topiku tym znaleźć można dokładne wyniki badań wraz z ich omówieniem i możliwości prowadzenia dyskusji:

http://www.sfd.pl/temat1074557

Wnioski

W niniejszym opracowaniu przytoczyłem sprzeczne na pierwszy rzut oka dane pochodzące z publikacji naukowych. Po głębszym przeanalizowaniu wyników badań i komentarzy ich autorów wspomniana sprzeczność okazuje się być pozorna. W próbach, w których zanotowano pozytywny wpływ suplementacji DAA na poziom gonadotropin i/lub testosteronu brali udział bądź to mężczyźni z zaburzeniami płodności, bądź też mężczyźni o przeciętnej aktywności fizycznej, charakteryzujący się różnym wiekiem i raczej średnim poziomem testosteronu. Odpowiednie ukierunkowanie badań w taki sposób, by obejmowały wpływ suplementacji kwasem d-asparaginowym na układ hormonalny i osób młodych, aktywnych fizycznie, charakteryzujących się wyższym poziomem wyjściowym testosteronu pozwoliło obnażyć "słabości" tej substancji. Okazuje się bowiem, że przyjmowanie DAA w takich wypadkach jest słabo uzasadnione. Przy okazji zaobserwowano też, że przekraczanie dawek kwasu d-asparaginowego uznawanych za optymalne może przynieść efekty odwrotne do oczekiwanych.

Źródła: Furuchi T, Homma H.Free D-aspartate in mammals. Biol Pharm Bull. 2005 Sep;28(9):1566-70. D'Aniello i wsp. D-Aspartate, a Key Element for the Improvement of Sperm Quality. ASM. Vol.2 No.4, October 2012 Pampillo M. I wsp. The effect of D-aspartate on luteinizing hormone-releasing hormone, alpha-melanocyte-stimulating hormone, GABA and dopamine release . Neuroreport. 2002 Dec 3;13(17):2341-4. Topo E, et al The role and molecular mechanism of D-aspartic acid in the release and synthesis of LH and testosterone in humans and rats. Reprod Biol Endocrinol. 2009 Oct 27;7:120. Willoughby DS, Leutholtz B D-aspartic acid supplementation combined with 28 days of heavy resistance training has no effect on body composition, muscle strength, and serum hormones associated with the hypothalamo-pituitary-gonadal axis in resistance-trained men..Nutr Res. 2013 Oct;33(10):803-10. Melville GW, Siegler JC, Marshall PW. Three and six grams supplementation of d-aspartic acid in resistance trained men. J Int Soc Sports Nutr. 2015;12:15

W artykule mówimy o: Zdrowie Suplementy i odżywki

Podpowiedź trenera:

Jeśli nie masz wystarczającej wiedzy - chętnie ułożymy profesjonalny plan za Ciebie. Dołącz do grona 90 000 zadowolonych klientów :)

  • Darmowe konsultacje z doświadczonym dietetykiem i trenerem
  • Ponad 6000 posiłków i 600 ćwiczeń, które możesz dowolnie wymieniać
Sprawdź ofertę