Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Forum

Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Artykuły
Sklep

Badanie ogólne moczu - interpretacja wyników

Badanie ogólne moczu - interpretacja wyników
W jednym z poprzednich artykułów pokrótce objaśniłem dlaczego warto regularnie wykonywać badanie ogólne moczu, a także wspomniałem o warunkach, które należy spełnić przed pobraniem próbki, jak również opisałem sposób jej pobrania. Szczegółowe instrukcje tego typu czynności mogą wydawać się wręcz zabawne, ale w praktyce bardzo wiele osób popełnia w tej materii błędy rzutujące na wynik analiz. Dodatkowo, sama interpretacja wyników także przysparza wielu problemów, dlatego w tym opracowaniu własnie jej poświęcę uwagę.

Zanim odbierzesz wyniki

Badanie ogólne moczu może dostarczyć wielu informacji zarówno na temat funkcjonowania nerek, jak i pracy wielu innych układów i narządów. Nieprawidłowości w obrębie wyników analiz moczu mogą świadczyć o chorobie, a przynajmniej - o zaburzeniu homeostazy organizmu. Niemniej jednak, nie należy od razu popadać w depresję i panikować jeśli w otrzymanym wydruku niektóre wartości wykraczać będą poza podane normy (przy każdym wyniki jest podany zakres referencyjny co bardzo ułatwia interpretację). Nieraz bowiem przyczyna jest błaha. Przykładowo: nieprawidłowy ciężar właściwy moczu może wynikać ze zbyt dużego spożycia płynów w porze poprzedzającej badanie lub też z odwodnienia. Jeszcze więcej zamieszania może wyrządzić ciężki trening siłowy wykonany w ciągu kilkunastu godzin przed badaniem. Dlatego też przed jego wykonaniem należy uważnie zapoznać się z zaleceniami zawartymi w poprzednim artykule do którego link zamieszczam poniżej:

http://potreningu.pl/articles/4385/badanie-ogolne-moczu--to-warto-wiedziec

Podstawowe parametry moczu w ramach badania ogólnego oraz przyczyny nieprawidłowości

Odczyn (tzw. pH)

Mocz powinien mieć odczyn kwaśny. Zasadowy odczyn moczu występuje niekiedy w przewlekłych zakażeniach bakteryjnych układu moczowego wywołanych, może być też wywołany przez uwarunkowania genetyczne (nieprawidłowości anatomiczne w obrębie dróg moczowych).

Barwa

Mocz winien być klarowny, barwy żółtej lub słomkowo-żóltej. Inny kolor świadczyć może o obecności składników, których w nim być nie powinno. Jeśli mocz jest ciemny, brunatny lub czerwony, wskazuje to często na obecność erytrocytów, hemoglobiny, mioglobiny, albo też - uwaga - barwników roślinnych, ryboflawiny czy metabolitów niektórych leków. Jeśli mocz jest mętny, to prawdopodobnie są w nim bądź to ciałka odpornościowe bądź też - fosforany.

Ciężar właściwy (zwany także gęstością względną)

Warto wiedzieć, że wartości referencyjne podane na wyniku badania dotyczą moczu pobranego rano po całonocnej przerwie w przyjmowaniu płynów. Jeśli przed mikcją spożyte zostały jakieś napoje, ciężar właściwy moczu może być niższy, co nie jest powodem do niepokoju. Istnieją też inne przyczyny nieprawidłowego wyniku, a należą do nich m.in.:

  • niewydolność nerek,
  • odwodnienie,
  • obecność substancji takich jak glukoza.

Warto więc zasięgnąć opinii lekarza jeśli pobranie próbki do badania zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Jeśli natomiast są podejrzenia, iż tak nie było - próbę należy powtórzyć.

Glukoza

Glukoza nie powinna być obecna w moczu osoby zdrowej, jeśli się w nim znajduje to wskazuje to na problem z gospodarką insulinowo-glukozową, być może - w zaawansowanym stadium (cukrzyca). Niekiedy też za obecność glukozy w moczu odpowiadają uszkodzenia nerek. W przypadku kobiet może to być również oznaka... ciąży! W jej przebiegu pojawia się cukromocz również w tedy gdy nie występuje cukrzyca ciążowa.

 

Białko

Jeśli organizm ludzki, (a zwłaszcza nerki) funkcjonuje prawidłowo to białko w moczu nie występuje. Jego obecność jest więc powodem do niepokoju, gdyż może wskazywać m.n. na:

  • choroby nerek, takie jak kłębuszkowe zapalenie nerek, cukrzycowa choroba nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek, neuropatia toczniowa, nefropatia nadciśnieniowa, stan przedrzucawkowy i rzucawka,
  • choroby dróg moczowych takie jak zapalenie pęcherza moczowego, lub też zapalenie gruczołu krokowego),
  • uszkodzenie nerek będące skutkiem przyjmowania leków (w tym sterydów anabolicznych),
  • schorzenia układu krążenia, zazwyczaj te poważniejsze jak niewydolność mięśnia sercowego, zaawansowane nadciśnienie tętnicze, czy zakrzepica żyły nerkowej,
  • schorzenia morfologiczne,
  • niektóre choroby nowotworowe.

W przypadku obecności białka w moczu warto się zastanowić, czy w dniu poprzedzającym badanie nie został wykonany ciężki wysiłek fizyczny. Jeśli tak było, to wynik jest po prostu zafałszowany i należy go powtórzyć minimum dobę po aktywności fizycznej. Inną przyczyną nieprawidłowości może być gorączka wywołana infekcją, albo też przyjmowanie niektórych środków dopingujących.

Ciała ketonowe

Podobnie jak glukoza i białko - ciała ketonowe raczej nie występują w moczu osoby zdrowej. Mogą natomiast pojawić się w nim w przebiegu cukrzycy. Inną przyczyną ketonurii jest... głodówka trwająca minimum kilkanaście godzin, bardzo niskokaloryczna dieta lub dieta wysokotłuszczowa i niskowęglowodanowa zarazem (ketogenna). Do wzrostu poziomu ciał ketonowych przyczyniać się mogą także niektóre pokarmy jak olej kokosowy i aminokwas leucyna (którą niekiedy suplementuje się w sporcie), niemniej samodzielnie nie doprowadzają one do ketonurii, ale mogą nasilić efekt głodówki lub ketogennej diety.

Leukocyty

Zależnie od metody pomiaru leukocyty albo w ogóle nie występują w moczu osoby zdrowej, albo też ich maksymalna ilość wynosi nie więcej niż 4 - 5 w polu widzenia. Jeśli jest inaczej, to może to wskazywać na:

  • zapalenie pęcherza moczowego,
  • zapalenie nerek (o różnej etilogii),
  • zapalenie gruczołu krokowego (u mężczyzn).

Niekiedy obecność leukocytów wynika z nieprawidłowego pobrania próbki moczu (dotyczy to jednak raczej kobiet niż mężczyzn).

Wałeczki. Nie występują w prawidłowym moczu lub stwierdza się tylko pojedyncze wałeczki szkliste. Wałeczki mają kształt cylindryczny i tworzą się w cewkach nerkowych, dlatego stwierdzenie wałeczków innych niż szkliste zwykle wskazuje na chorobę nerek. Wałeczki mogą się pojawić z powodu gorączki lub po ciężkim wysiłku fizycznym u osoby bez choroby nerek.

Wałeczki

Wałeczkami nazywa się różnokształtne twory powstające w obrębie cewek nerkowych w efekcie wytrącania białek. Ich kształt uzależniony jest od dokładnego miejsca,  w którym powstały i obecnych w nich elementów. Istnieją różne typy wałeczków, niektóre z nich mogą wskazywać na chorobę:

  • wałeczki leukocytowe prawdopodobnie wskazują na śródmiąższowe zapalenie nerek,
  • wałeczki erytrocytowe sugerować mogą kłębuszkowe zapalenie nerek,
  • nabłonkowe wskazują na uszkodzenie cewek,
  • woskowe – ich obecność to sygnał alarmowy sugerujący poważne uszkodzenie nerek,
  • tłuszczowe – występują często w zespole nerczycowym.

Obecność wałeczków w moczu nie koniecznie oznacza chorobę. Warto wiedzieć, że czynnikiem zwiększającym ich ilość jest m.in. ciężki wysiłek fizyczny (wtedy w próbce pojawiają się wałeczki szkliste).

Erytrocyty

Zależnie od metody analizy nie występują w ogóle lub ich ilość jest minimalna (nie więcej niż 3 w polu widzenia) w moczu osoby zdrowej. Jeśli występują w moczu to wskazują na istotne prawdopodobieństwo choroby nerek i dróg moczowych. Może to być po prostu kamica nerkowa lub zapalenie pęcherza moczowego, która występują dość często i raczej niestanowi poważnego zagrożenia, a może to być poważniejsza choroba, np. nowotwór nerki lub nowotwór dróg rodnych (u kobiet). Jakkolwiek by nie było - warto skonsultować się z lekarzem.

Osoby aktywne, a zwłaszcza sportowcy powinni wiedzieć, że czynnikiem przyczyniającym się do wystąpienia krwiomoczu może być ciężki trening lub start w zawodach. Niekiedy za obecność erytrocytów w moczu odpowiada także wysoka gorączka będąca wynikiem infekcji.

Kryształy

Kryształy występują nierzadko nawet u osób całkowicie zdrowych. Zbudowane są najczęściej z fosforanów lub moczanów. U osób z rozpoznaną kamicą moczową za ich pomocą ocenia się na rodzaj substratów z jakich zbudowane są nerkowe złogi.

Barwniki żółciowe (bilirubina)

W moczu osoby zdrowej bilirubina nie występuje. Jej obecność może wskazywać na chorobę wątroby i dróg żółciowych.

W artykule mówimy o: Zdrowie