Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Forum

Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Artykuły
Sklep

Dieta bezglutenowa a zdolności wysiłkowe

Dieta bezglutenowa a zdolności wysiłkowe
Dieta bezglutenowa staje się ostatnio bardzo popularna nie tylko wśród osób, które borykają się z nietolerancją, nadwrażliwością i alergią na gluten, ale także u jednostek zdrowych, w tym również u sportowców. Co więcej, w rozmaitych opracowaniach wymienia się coraz to więcej korzyści, mających rzekomo wynikać z eliminacji glutenu z diety. Wśród walorów diety bezglutenowej wymienia się pozytywny wpływ na ogólnie pojętą formę sportową. Czy jednak tego typu stwierdzenia mają uzasadnienie? Odpowiedź na to pytanie warto osadzić w kontekście wpływu diety pozbawionej glutenu na rozwój zdolności wysiłkowych.

Gluten – kilka słów wstępu

Glutenem nazywa się spoisty związek koloidalny o charakterystycznych właściwościach strukturotwórczych, który składa się z białek zwanych gliadyną i gluteniną. To właśnie dzięki niemu ciasto na chleb, placek, pierogi, naleśniki czy pizzę posiada spójną i ciągliwą konsystencję. Gluten obecny jest w wielu produktach spożywczych, głównie tych pochodzenia zbożowego (w pszenicy, jęczmieniu, życie), a także w wielu innych pokarmach takich jak wędliny, słodycze, gotowe sosy, dania instant, przyprawy, piwo, etc.

Glutenowy problem?

Chociaż lekarze i dietetycy najczęściej zazwyczaj przekonują, że gluten szkodzi jedynie osobom z celiakią lub alergią na ten składnik diety, to coraz więcej dowodów wskazuje na to, że stanowić on może źródło problemów również w innych przypadkach. Przykładem może być przypadłość zwana nadwrażliwością na gluten niezwiązaną z celiakią, która dotyczy prawdopodobnie nawet 4 - 6% naszej populacji. Przypadłość ta objawia się podobnymi symptomami co choroba trzewna tyle, że charakteryzują się one o wiele mniejszym nasileniem. Dieta bezglutenowa jest też przedstawiana jako rozsądne rozwiązanie w przypadku chorób autoimmunologicznych, zwłaszcza takich jak reumatoidalne zapalenie stawów, cukrzyca typu I czy choroba Hashimoto. Czy jednak jak twierdzą co poniektórzy specjaliści gluten szkodzi każdemu? Cóż, póki co brak na to przekonujących dowodów. Temat jest intensywnie badany. Ciekawe okazują się wyniki eksperymentów z udziałem sportowców.

Interesujący eksperyment

Interesujących danych w kwestii wpływu glutenu na organizm sportowców dostarcza badanie, w którym zweryfikowany został wpływ diety bezglutenowej na aspekty takie jak:

  • wydolność fizyczna,
  • nasilenie objawów żołądkowo-jelitowych,
  • uszkodzenie komórek jelita cienkiego,
  • poziom markerów stanu zapalnego (IL-1β, IL-6, IL-8, IL-10, IL-15, TNF-α).
  • subiektywnie oceniane samopoczucie.

Do wzięcia udziału w eksperymencie zaproszono 13 dobrze wytrenowanych kolarzy różnej płci (8 mężczyzn, 5 kobiet). Co ważne, u żadnego z uczestników nie stwierdzono ani celiakii ani też objawów zespołu jelita nadwrażliwego.

 

Na czym polegało badanie?

W ramach cytowanego badania, uczestnicy zostali przydzieleni na okres tygodnia do grupy, która spożywała gluten lub do grupy, w której gluten został z diety całkowicie wyeliminowany. Wydolność fizyczną oceniono w siódmym dniu każdej z interwencji, przy użyciu specjalnego protokołu uwzględniającego:

  • 45 minut wysiłku submaksymalnego ( 70% mocy szczytowej),
  • 15-minutową próbę czasową.

Badanie przeprowadzono metodą krzyżową (okresy interwencji oddzielał trwający dziesięć dni okres przerwy pomiędzy), z randomizacją i zastosowaniem podwójnej ślepej próby, co czyni je bardzo wiarygodnym. Wadą badania są aspekty takie jak: liczebność uczestników i krótki czas trwania.

Wyniki

Przytoczony eksperyment wykazał, że stosowanie diety bezglutenowej przez zdrowych sportowców nie niesie za sobą żadnych korzyści ani w kwestii wydolności fizycznej, ani też w obrębie żadnych z badanych parametrów. Tak więc, nie zanotowano zmian w funkcjonowaniu przewodu pokarmowego, nie zaobserwowano również zmian w poziomie markerów stanu zapalnego, samopoczuciu, ani nawet w zakresie wskaźników uszkodzenia jelit! Innymi słowy nie było różnic pomiędzy dietami: obecność lub brak glutenu nie rzutowały na oceniane parametry w żaden sposób. Więcej informacji na temat omawianego badania znaleźć można po kliknięciu w poniższy link:

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25970665

Podsumowanie

Jak widać na załączonym przykładzie, dieta bezglutenowa – przynajmniej w ujęciu krótkoterminowym – nie niesie za sobą dodatkowych korzyści w postaci poprawy zdolności wysiłkowych, zmniejszenia stanu zapalnego czy polepszenia kondycji nabłonka jelitowego, ani nawet – poprawy subiektywnie pojętego samopoczucia. Wniosek ten podważa słuszność niektórych, obiegowych przekonań, jakoby eliminacja glutenu już w perspektywie kilku dni mogła dać jakieś pozytywne korzyści. Czy w dłuższej perspektywie sytuacja ta może ulec zmianie? Cóż, tego w tej chwili nie wiemy, ale twierdzenie, iż jest tak na pewno, w świetle dostępnej literatury wydaje się co najmniej pochopne.