Promocja z okazji pierwszego dnia lata! Ceny wszystkich planów -25% z kodem "FITLATO" Skorzystaj z promocji

Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Forum

Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Artykuły
Sklep

Sportowiec z chorobą zapalną jelita - postępowanie żywieniowe. Cz II

Sportowiec z chorobą zapalną jelita - postępowanie żywieniowe. Cz II
W jednym z poprzednich artykułów podjąłem temat planowania diety dla sportowców i osób aktywnych fizycznie borykających się z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit. W niniejszym opracowaniu chciałbym wrócić do tego zagadnienia uzupełniając podane wcześniej informacje (dotyczące głównie zakazów i środków ostrożności), o dane bardziej konstruktywne, pomagające w bilansowaniu codziennego menu.

Sportowiec z chorobą zapalną jelita - postępowanie żywieniowe. Cz I

Dieta sportowców i osób aktywnych borykających się IBD powinna opierać się na produktach dobrze tolerowanych i nie obciążających nadto przewodu pokarmowego. Oprócz obiektywnych kryteriów podziału duże znaczenie w tej materii mają indywidualne reakcje na poszczególne pokarmy, które nieraz mogą być u różnych osób skrajnie odmienne. Zdecydowanie do dość dobrze tolerowanych pokarmów należą:

  • ziemniaki,
  • ryż biały, (również basmati, jaśminowy),
  • indyk,
  • kurczak,
  • chuda wołowina i cielęcina,
  • dobre jakościowo chude szynki, (generalnie jednak obecność substancji dodatkowych takich jak nieorganiczne fosforany nie jest wskazany),
  • jajka, (raczej gotowane na pół-miękko),
  • dżemy (w niewielkich ilościach i raczej te otrzymywane tradycyjnie w warunkach domowych),
  • wyroby z białej mąki (chociaż niektórzy specjaliści sugerują zachowanie ostrożności względem glutenu),
  • chude ryby (ale wg niektórych źródeł – można spożywać tłuste, ze względu na zawartość kwasów tłuszczowych o działaniu przeciwzapalnym).
  • z owoców dość dobrze tolerowane są także banany, które znakomicie nadają się jako szybki posiłek potreningowy.
  • warzywa bezpieczniej jest spożywać po obróbce termicznej.

Potrawy zaleca się gotować w wodzie, gotować na parze lub piec w folii.

Problematyczna jest kwestia spożycia błonnika pokarmowego. Zazwyczaj poleca się dietę ubogą w ten składnik  w wybranych przypadkach następstwem takich restrykcji są uporczywe zaparcia, które sprzyjają pogłębieniu problemu. W takiej sytuacji zwiększenie udziału błonnika w diecie jest rozwiązaniem jak najbardziej uzasadnionym - kluczowa jest indywidualna tolerancja.

Aspekty dodatkowe

W przypadku osób aktywnych fizycznie dodatkowym czynnikiem, który trzeba wziąć pod uwagę jest kwestia odpowiedniego nawodnienia organizmu i dostarczenia wymaganej ilości elektrolitów takich jak sód czy potas. Osobną kwestią jest znalezienie stałego miejsca w diecie dla pokarmów dostarczających substancji o działaniu przeciwzapalnym. Mowa tutaj m.in. o kwasach tłuszczowych z rodziny omega 3, których źródłem są m.in.:

  • tłuste ryby morskie,
  • jaja omega 3,
  • siemię lniane,
  • niektóre algi,
  • orzechy włoskie,
  • oleje: rybi, z kryla, lniany.

Właściwości przeciwzapalne mają także niektóre substancje zawarte w roślinach, zwłaszcza kurkumina obecna w kurkumie (ostryżu). Dodawanie przypraw naturalnych opartych na kurkumie jest wiec pomysłem wartym rozważenia.

 

Dodatkowe aspekty związane z aktywnością fizyczną

Sportowcy i osoby aktywne fizycznie powinny pamiętać o tym, że regularne treningi zwiększają zapotrzebowanie zarówno na:

  • składniki energetyczne (głównie węglowodany),
  • budulcowe (białko),
  • w pewnym stopniu także regulatorowe (witaminy),
  • niektóre  składniki mineralne.

Codzienna dieta winna być skomponowana w taki sposób, aby zapewniać odpowiednią podaż wyżej wymienionych związków. Ważne jest urozmaicenie jadłospisu i komponowanie posiłków w taki sposób by uwzględniać rożne grupy produktów żywnościowych.

Kwestia niedoborów żywieniowych

W przypadku IBD dość częstą sytuacja są niedobory żywieniowe. Powstają one głównie w okresie zaostrzenia choroby, ale nierzadko utrzymują się lub nawet pogłębiają w czasie remisji, o ile dieta nie jest odpowiednio zbilansowana. chociaż wysiłek fizyczny zwiększa zapotrzebowania na wybrane składniki pokarmowe, to z drugiej strony daje też szanse na dostarczenie zwiększonych ich ilości. Regularna aktywność sprawia, że przyspieszeniu ulega przemiana materii i możliwe jest przyjmowanie większych dawek pożywienia. przy dobrym doborze produktów - jest to szansa na przyjęcie odpowiedniej ilości składników nieenergetycznych. Z drugiej strony, szybszy metabolizm może też sprawiać, że przy braku adekwatnej podaży makroskładników, lub przy mocno upośledzonym trawieniu i wchłanianiu wzrośnie ryzyko niedożywienia i niedowagi u zawodnika. ten aspekt także trzeba wziąć pod uwagę.

U osób borykających się z IBD najczęściej występują niedobory:

  • cynku,
  • żelaza,
  • kwasu foliowego,
  • witaminy B12,
  • wapnia,
  • magnezu,
  • NNKT.

Dobrze jest zapoznać się ze specyfiką poszczególnych produktów żywnościowych pod kątem zawartości wymienionych składników i w miarę możliwości uwzględnienie ich w diecie. Rozwiązaniem uzupełniającym może być suplementacja. Zagadnienie związane z doborem suplementów omówię w osobnym opracowaniu.

Podsumowanie

Planowanie diety dla sportowców i osób obciążonych dużym wysiłkiem fizycznym,  borykających się z IBD stanowi spore wyzwanie. Już samo zaspokojenie potrzeb energetycznych bywa kłopotliwe choćby ze względu na często pośledzone trawienie i wchłanianie oraz niezbyt dobrą tolerancję wielu właściwych pokarmów. Dodatkowo okresy remisji sprzyjają niedoborom żywieniowym, niedożywieniu i niedowadze. W planowaniu diety należy opierać się z jednej strony na aktualnych zaleceniach, a z drugiej - odnosić je do indywidualnej odpowiedzi na poszczególne pokarmy. Dobrze jest pamiętać, iż typowy model sportowej diety oparty na owsiance, kurczaku z brązowym ryżem, brokułami i oliwą oraz twarogu i maśle orzechowym może nie być najszczęśliwszym wyjściem. W praktyce dieta winna opierać się na produktach lekkostrawnych, a zarazem wartościowych, zasobnych w newralgiczne składniki pokarmowe takie jak kwasy omega 3, witaminę B12, kwas foliowy, wapń, magnez, cynk, żelazo.

Sportowiec z chorobą zapalną jelita - postępowanie żywieniowe. Cz I

W artykule mówimy o: Zdrowie