Czy nadmierny poziom tkanki tłuszczowej musi wiązać się z pogorszeniem stanu zdrowia?

Nadmierna masa ciała rozpatrywana jest bardzo często wyłącznie w kontekście problemu o naturze estetycznej – zazwyczaj chęć pozbycia się zbędnych kilogramów, zwłaszcza wśród młodych osób wynika po prostu z potrzeby poprawy swojego wyglądu i atrakcyjności. Tymczasem istnieje jeszcze drugie oblicze problemu, dotyczące konsekwencji zdrowotnych. Niestety jest ono zazwyczaj pomijane tak długo, jak długo nie pojawiają się wyraźnie odczuwalne dolegliwości. Wiele osób wręcz bagatelizuje ryzyko wystąpienia groźnych chorób przewlekłych. Warto się wiec zastanowić czy nadmierna ilość tkanki tłuszczowej musi wiązać się z konsekwencjami zdrowotnymi?

Przeczytaj koniecznie:

Otyłość i ubóstwo–paradoks krajów rozwiniętych

Aktywność fizyczna i jej rola

Jak pokazują badania i obserwacje naukowców, posiadanie szczupłej sylwetki nie jest gwarancją posiadania dobrego zdrowia.  Siedzący tryb życia i brak regularnej aktywności fizycznej, niezdrowa dieta, nie u każdego powodują przyrost znacznych ilości tkanki tłuszczowej, jednakże stanowią zespól czynników zwiększonego ryzyka wielu chorób i dolegliwości o podłożu metabolicznym, pogarszając również kondycję psychofizyczną. Konsekwencje te dotykają także osób, które mają prawidłową masę ciała!

Z drugiej strony badania naukowe wskazują, że u około 30 % osób z nadmierną masą ciała parametry zdrowia metabolicznego  (takie jak profil lipidowy, stężenie glukozy, ciśnienie krwi, stężenie cytokin prozapalnych) są w normie. Jak się okazuje czynnikiem determinującym negatywny bądź neutralny wpływ nadprogramowych kilogramów na zdrowie może być aktywność fizyczna oraz ogólnie rozumiany zdrowy  tryb życia, obejmujący przede wszystkim jakościowy dobór pokarmów i unikanie nikotyny i nadmiernych ilości alkoholu.  W zasadzie na podstawie dostępnej literatury można powiedzieć, ze zdrowiej jest borykać się z nadmiarem tkanki tłuszczowej i regularnie ćwiczyć, niż prowadzić siedzący tryb życia i stronić od aktywności fizycznej przy utrzymywaniu prawidłowej masy ciała.

Znaczenie wieku

Uważa się również, iż nie bez znaczenia pozostaje wiek osoby, charakteryzującej się nadmierną masą i zaburzonym składem ciała. Okazuje, się że osoby młode, posiadające zdolność do tworzenia nowych komórek tłuszczowych są w mniejszym stopniu narażone na negatywne skutki nadwagi. U osób dorosłych nadmiar tłuszczu zapasowego zostaje „upakowany” w istniejących już komórkach tłuszczowych, przez co powiększają one swoje rozmiary, nierzadko pękając i inicjując szereg niekorzystnych metabolicznych zmian, doprowadzając między innymi do nasilenia procesów zapalnych. Inna sprawa, że u osób dorosłych częściej dochodzi do akumulowania tłuszczu wokół ważnych narządów wewnętrznych. Tłuszcz trzewny tymczasem uznawany jest za groźniejszy dla ogólnie pojętego zdrowia niż tłuszcz podskórny.

Osobną kwestią jest nadmierna masa ciała występująca u osób w podeszłym wieku. Badania obserwacyjne wskazują, iż osoby po 75 roku życia posiadające wyższe BMI (w granicach 30) charakteryzują się wyższą przeżywalnością. Tego typu zależność tłumaczy się przede wszystkim niedoskonałością czynnika BMI (postuluje się, że wartości referencyjne w przypadku osób starszych powinien być nieco inaczej wyznaczone). Nie mniej jednak należy zachować szczególną ostrożność podczas zalecania redukcji zbędnej tkanki tłuszczowej osobom w wieku podeszłym.

Inne parametry

O tym czym posiadana nadwaga predysponuje do rozwoju poważnych dolegliwości decydują także inne czynniki, takie jak sposób rozmieszczenia tkanki tłuszczowej. Najbardziej widoczna tkanka tłuszczowa czyli tzw. podskórna, występująca mniej więcej równomiernie na całym ciele (np. na biodrach, nogach, tali, brzuchu, ramionach, etc. ) jest o wiele mniej niebezpieczna od tkanki tłuszczowej trzewnej, ulokowanej wokół narządów wewnętrznych. Ten rodzaj tłuszczu zapasowego uważa się za zdecydowanie groźniejszy dla ogólnie pojętego zdrowia metabolicznego.

Podsumowanie

Osoby z nadmierną masą ciała mogą cieszyć się dobrym zdrowiem jednak jak pokazują badania naukowe jest to zasadniczo stan przejściowy. Negatywny wpływ nadmiaru tkanki tłuszczowej, może być w dużej mierze niwelowany przez zdrowy tryb życia i regularną aktywność fizyczną. Przypuszcza się również, iż nadmierna masa ciała jest w mniejszym stopniu niebezpieczna dla młodych osób, ale rozważania te odnoszą się do sytuacji doraźnej. W dłuższej perspektywie sytuacja może wyglądać zdecydowanie inaczej, gdyż niestety osoby, które miały nadwagę lub zwłaszcza – były otyłe w dzieciństwie i okresie młodzieńczym mają większa szansę na utrwalenie lub pogłębienie tego stanu w późniejszych okresach życia. Wraz z upływem lat, nadwaga i otyłość oraz mniejsza chęć do podejmowania wysiłku stanowią przyczynę rozwoju wielu chorób, z których niektóre stanowią zagrożenie dla życia. Nie ulega wątpliwości, że najlepiej jest być i szczupłym i aktywnym fizycznie. Warto więc dbać o swoją kondycję i swoje zdrowie w sposób holistyczny.