Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Forum

Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Artykuły
Sklep

W jaki sposób cukier robi z nas grubasów?

W jaki sposób cukier robi z nas grubasów?
Czy zastanawiało Cię kiedyś to jak to możliwe, że cukier zawarty w produktach żywnościowych doprowadza do tak szybkiego przyrostu masy ciała? Przecież jeden gram cukru dostarcza zaledwie cztery kilokalorie, czyli dokładnie tyle samo ile jeden gram „odchudzającego” i tak cenionego białka i jest zarazem ponad dwukrotnie mniej kaloryczny niż jeden gram tłuszczu. Dlaczego coraz częściej to właśnie cukier wskazywany jest jako główna przyczyna nadwagi i otyłości? Skąd bierze się ta dziwna na pierwszy rzut oka zależność? Jak to możliwe, że węglowodany stanowiące podstawę piramidy zdrowego żywienia zaczynają działać na naszą niekorzyść i doprowadzają do przyrostu tkanki tłuszczowej?

Nie tylko kalorie mają znaczenie

Koncentrowanie się jedynie na kaloryczności produktów żywnościowych często prowadzi na przysłowiowe manowce.  O tym czy dany pokarm jest zdrowy czy nie, decyduje nie tylko jego wartość energetyczna, ale także obecność związków takich jak witaminy, ważne pierwiastki, błonnik oraz to w jaki sposób wpływa na aktywność ważnych hormonów. Cukry natomiast wybitnie silnie wpływają na odpowiedź ze strony insuliny – ważnego hormonu wytwarzanego przez trzustkę, który pełni bardzo doniosłą rolę w regulacji gospodarki energetycznej organizmu. Fakt ten sprawia, iż przy nadmiernym spożyciu cukrów bardzo łatwo doprowadzić do poważnych zaburzeń, co wpływa na funkcjonowanie całego organizmu.

Cukier i insulina

Insulina, pojawiająca się w krwiobiegu w odpowiedzi na wzrost poziomu cukru,  aktywuje specjalne transportery glukozowe na powierzchni komórek mięśniowych, tłuszczowych i wątrobowych, co pozwala na przedostanie się glukozy do ich wnętrza, (gdzie może ulec spaleniu, bądź też odłożeniu w postaci glikogenu, bądź… tłuszczu). Mechanizm ten ma jednak określoną wydajność. Jeśli zaczniemy wystawiać go na próbę bombardując regularnie organizm obfitymi dawkami cukru, to ze względu na permanentne skoki poziomu glukozy i reakcje ze strony insuliny niektóre receptory staną się głuche na sygnały hormonalne i przestaną działać poprawnie. Efekt takich zabiegów będzie niestety wysoce niepożądany, tkanki i narządy nie będą sprawnie wyłapywać krążącej glukozy.

Zaburzenie wrażliwości insulinowej

W konsekwencji nadmiernej podaży cukrów zaczyna rozwijać się postępująca insulinooporność, cały czas pogłębiana z jednej strony przez rosnący poziom cukru we krwi (który nie jest już sprawnie pobierany przez mięśnie), a z drugiej przez kompensacyjną odpowiedź insulinową. Wysoki poziom insuliny oraz wysoka dostępność glukozy zmniejszają oksydację kwasów tłuszczowych i nasilają ich odkładanie w postaci tkanki tłuszczowej. Patologii tej dodatkowo sprzyja wybitnie obecność w diecie fruktozy (drugiego obok glukozy składnika sacharozy), która wymyka się pewnym mechanizmom regulującym przebieg ważnych przemian metabolicznych i doprowadza do intensywnej syntezy kwasów tłuszczowych.

Cukier i leptyna

Nadmierna podaż cukru sprzyja przyrostowi masy ciała, wpływając na aktywność hormonu zwanego leptyną. Leptyna wydzielana jest przez komórki tłuszczowe, a im więcej tłuszczu zapasowego posiadamy – tym jej sekrecja jest większa. Wzrost poziomu tego hormonu informuje mózg o tym, że rezerwy energii są pełne i należy zmniejszyć pobór pokarmu, a także wpływa na wzrost tempa przemiany materii, doprowadzając do zwiększenia wydatku energetycznego. Mechanizm ten, jeśli działa prawidłowo, to może zapobiegać rozwojowi nadwagi i otyłości, niestety często ulega wyraźnej deregulacji, do czego przyczynia się nadmierna podaż cukru, a przede wszystkim - fruktozy (będącej składnikiem sacharozy i syropu glukozowo-fruktozowego), wywołując leptynooporność, czyli stan w którym mózg staje się niewrażliwy na sygnały wysyłane przez leptynę.

Apetyt rośnie w miarę jedzenia

Skutkiem leptynoopornosci jest zaburzenie mechanizmów odpowiedzialnych za kontrolę łaknienia, przez co pomimo, iż rezerwy energetyczne są pełne, a poziom tkanki tłuszczowej konsekwentnie rośnie – to nadal jesteśmy głodni i jemy więcej, dostarczając przy tym kolejnych dawek cukru i pogłębiając fizjologiczną patologię. Niestety pomimo wysyłanych przez leptynę sygnałów tempo przemiany materii  nie rośnie, a wręcz – ulega obniżeniu, organizm nie widząc tego hormonu uznaje, że jesteśmy w stanie deficytu energetycznego i przełącza się na tryb „oszczędnego zarządzania energią”. Skutek jest taki, że stajemy się jeszcze grubsi i jeszcze trudniej jest nam pozbyć się nadmiernej masy ciała.

Cukier jak narkotyk, cukier jak trucizna…

Uzależniające działanie cukru wydaje się być faktem potwierdzonym naukowo. Dokładnie rok temu roku w magazynie Nature pojawił się artykuł zatytułowany „The Toxic Truth About Sugar”, którego autorzy nie tylko zwracają uwagę na negatywne skutki związane ze słodkim nałogiem,  sugerują wręcz, że produkcja, dystrybucja i sprzedaż wyrobów cukierniczych powinna podlegać podobnym regulacjom prawnym jak ma to miejsce w przypadku wyrobów alkoholowych i tytoniowych. Naukowcy zwracają przy tym uwagę, iż konsekwencje zdrowotne wynikające z nadużywania cukru są bardzo podobne do tych, które wynikają z alkoholizmu czy nikotynizmu!

Podsumowanie

To, że spożywanie cukrów rafinowanych sprzyja niepożądanemu przyrostowi masy ciała nie ulega żadnej wątpliwości, przy czym źródłem problemu nie jest sama tylko wartość energetyczna cukru, a fakt, że bardzo łatwo doprowadzić do jego nadmiaru w diecie. Konsekwencją jest upośledzenie mechanizmów odpowiadających za kontrolę łaknienia oraz regulujących magazynowanie i wydatkowanie energii. Biorąc pod uwagę fakt, iż cukier aktywuje te same ścieżki metaboliczne w mózgu co inne substancje uzależniające (nikotyna, alkohol, narkotyki), łatwo stwierdzić, że formułowane często zalecenie „jedz mniej i więcej się ruszaj” może być po prostu fizycznie nieskuteczne w przypadku osób przyzwyczajonych do regularnej konsumpcji cukru…

Podpowiedź trenera:

Jeśli nie masz wystarczającej wiedzy - chętnie ułożymy profesjonalny plan za Ciebie. Dołącz do grona 90 000 zadowolonych klientów :)

  • Darmowe konsultacje z doświadczonym dietetykiem i trenerem
  • Ponad 6000 posiłków i 600 ćwiczeń, które możesz dowolnie wymieniać
Sprawdź ofertę