Kilka faktów na temat fosforu, które trzeba znać

Pomimo, iż fosfor jest niezbędnym składnikiem naszej diety, to w dzisiejszych czasach należy raczej starać się obniżać jego spożycie. Dlaczego? Cóż, przyczyn jest co najmniej kilka. Aby je zrozumieć warto przeanalizować kwestię wpływu konsumpcji fosforu na nasze zdrowie oraz omówić jego współdziałanie z innymi składnikami naszej diety.

Przeczytaj koniecznie:

Czy ryby są zdrowe?

Czym jest fosfor i jaką rolę pełni?

Fosfor jest ważnym składnikiem mineralnym zaliczanym do makroelementów. Bez niego nasz organizm nie byłby w stanie funkcjonować. Potrzebuje go każda komórka by móc wytwarzać energię. Szczególnie wysokim zapotrzebowaniem na ten pierwiastek charakteryzują się komórki tkanki podporowej. Około 85% fosforu występuje w kościach i zębach jako hydroksyapatyt. Pozostała część puli ustrojowej wspomnianego pierwiastka bierze udział rozmaitych przemianach biochemicznych obejmujących m.in.:

  • produkcję energii wewnątrzkomórkowej,
  • metabolizm węglowodanów, aminokwasów i lipidów,
  • syntezę DNA,
  • produkcję enzymów,
  • produkcję hormonów,
  • utrzymywanie określonego pH, (fosfor ma właściwości kwasotwórcze),
  • tworzenie błon komórkowych,
  • transport tlenu.

Fosfor uczestniczy zarówno w przemianach anabolicznych jak i katabolicznych. Odnosząc powyższe dane do aspektów praktycznych, upraszczając można powiedzieć, że oprócz wpływu na stan kości i zębów fosfor uczestniczy również w kształtowaniu sylwetki i w rozwoju zdolności wysiłkowych. Tak więc odpowiednia podaż  wspomnianego pierwiastka jest szczególnie istotna dla osób obciążonych dużym wysiłkiem, w praktyce jednak jego niedobory niemalże nie występują w dzisiejszym świecie, a problemem powszechnym jest nadmierne spożycie.

Zapotrzebowanie na fosfor i występowanie w żywności

Organizm dorosłego człowieka potrzebuje około 700mg fosforu na dobę. To dużo np. w porównaniu z zapotrzebowaniem na cynk (10 – 12mg), ale jak się okazuje częściej mamy do czynienia z nadmiarem niż z niedoborem fosforu. Związane jest to z tym, iż pierwiastek ten występuje niemal we wszystkich rodzajach pokarmów. Obecny jest zarówno produktach pochodzenia zwierzęcego jak i roślinnego. Obfitymi jego źródłami są (wartość w 100g):

  • nasiona i orzechy ( 300 - 800mg), zwłaszcza nasiona słonecznika i migdały,
  • sery podpuszczkowe i topione (500 – 800mg),
  • pełnoziarniste produkty zbożowe (200 – 500mg), zwłaszcza kasza gryczana i płatki owsiane,
  • nasiona suche roślin strączkowych (300 – 500mg),
  • ryby (200 – 600mg),
  • podroby (200 – 400mg),
  • wędliny (150 – 350mg)
  • mięso (150 – 250mg),
  • jaja kurze całe (200mg),
  • wiele innych.

Nadmiar fosforu – konsekwencje

Zbyt duże ilości fosforu w diecie niosą za sobą szereg negatywnych następstw. Niektóre z nich manifestują swoje istnienie po dłuższym czasie i są nieodwracalne.  Mowa tutaj przede wszystkim o zaburzeniu mineralizacji kości i nasilonym odkładaniu wapnia w tkankach miękkich. Wysokie spożycie fosforu negatywnie wpływa także na równowagę kwasowo-zasadową i upośledza metabolizm witaminy D. Dieta bardzo zasobna w fosfor może być wiec niebezpieczna nie tylko dla kości, ale także naczyń krwionośnych, serca, nerek i wątroby.  Mając na uwadze fakt, iż fosfor jest niezwykle obficie występującym pierwiastkiem w naszej diecie warto postawić nacisk na obniżenie jego spożycia lub też podjęcie innych działań mających na celu zmniejszenie jego negatywnego wpływu na organizm (który zachodzi oczywiście tylko przy dużej podaży z diety).