Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Forum

Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Artykuły
Sklep

Dieta a ryzyko raka jelita grubego. Czego należy unikać?

Dieta a ryzyko raka jelita grubego. Czego należy unikać?
Nowotwory są współczesną plagą i jedną z głównych przyczyn śmierci w krajach rozwiniętych. Rak okrężnicy (części jelita grubego) należy do niechlubnej pierwszej piątki najczęściej spotykanych nowotworów na świecie. W 2018 r. odnotowano ponad milion przypadków raka jelita grubego, z tego zmarła ponad połowa osób (551 tys.).

Przykre statystyki

Pierwsze miejsce zestawienia zajmuje rak płuca (ponad 2 ln przypadków i ponad 1,7 mln śmierci), drugie&mnbsp;rak piersi(odpowiednio prawie 2,1 mln przypadków i 626 tys. śmierci), trzecie rak prostaty (ponad 1,2 mln przypadków i 358 tys. zgonów).

Naukowcy podają, iż rak jelita grubego (CRC) jest trzecim najczęściej diagnozowanym nowotworem u mężczyzn i drugim u kobiet.

Dieta i styl życia

Czynniki dietetyczne i styl życia mogą przyczyniać się do wzrostu zachorowalności na CRC, czyniąc te zagadnienia interesującymi zarówno dla populacji ogólnej, jak i środowiska onkologów medycznych.

Wyniki przeglądu badań

  1. Szacuje się, że sposób odżywiania się (stosowana dieta, nawyki żywieniowe, sięganie po alkohol itd.) może być powodem 30%–50% światowej zachorowalności na raka jelita grubego.
  2. Otyłość zwiększa ryzyko raka jelita grubego o 19%.
  3. W niektórych badaniach zaobserwowano, że suplementacja kwasem foliowym była związana ze znacznym zmniejszeniem liczby zachorowań na raka jelita grubego u pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, co skłoniło naukowców do zbadania roli kwasu foliowego w zapobieganiu CRC. Dwa badania kliniczno-kontrolne przeprowadzone na Majorce i we Włoszech wykazały ochronny wpływ kwasu foliowego i zmniejszenie ryzyka CRC.
  4. Regularna aktywność fizyczna zmniejsza ryzyko wystąpienia CRC o 24%.
  5. Spożywanie czerwonego mięsa ma wpływ na zwiększenie ryzyka (trudny do oszacowania z wiadomych przyczyn).
  6. Spożywanie ryb może zmniejszyć ryzyko CRC o 12%, podczas gdy spożycie czosnku nie jest znacząco związane ze zmniejszonym ryzykiem CRC (w wielu badaniach wykazano, iż czosnek ma działanie antynowotworowe, ogólnie).
  7. Spożycie ponad 20 g błonnika dziennie wiąże się z 25% redukcją ryzyka CRC, a wypijanie 525 ml mleka dziennie zmniejsza ryzyko raka okrężnicy o 26% u mężczyzn. Niemniej należy pamiętać, iż tylko badania kohortowe wykazały, że mleko i produkty mleczne mają wpływ na obniżenie ryzyka pojawienia się CRC, ale badania kliniczno-kontrolne nie potwierdzają tego związku. Tymczasem mleko krowie podejrzewa się o wywoływanie wielu rodzajów nowotworów poprzez negatywny wpływ na oś insulina-IGF-1 (nadmiernie pobudza wyrzut insuliny, powoduje huśtawkę glikemiczną).
  8. Wypijanie zaledwie 25-30 g alkoholu na dobę (jedno zwykłe piwo ma ~25 g etanolu) zwiększa ryzyko raka jelita grubego.
  9. Podejrzewa się (bo ciężko jest to udowodnić, ponieważ rak nie powstaje w ciągu kilku tygodni), że udział w rozwoju CRC mają cukry proste (których pełno znajduje się w energy drinkach, napojach słodzonych czy sokach).

Podsumowanie

Rak jelita grubego jest chorobą, której można zapobiegać poprzez wpływ na czynniki ryzyka, w tym brak aktywności fizycznej, otyłość i nadwagę, nadmierne spożycia mięsa, palenie tytoniu i spożywanie napojów alkoholowych. Pacjentom można zalecić spożywanie większej ilości warzyw i owoców ze względu na zawartość kwasu foliowego i błonnika. Niektórzy pacjenci narażeni na CRC mogą odnieść korzyści z suplementacji 400 μg kwasu foliowego ze względu na jego wyższą biodostępność.

Pacjentom można zalecić częstsze spożywanie ryb, ponieważ może to zapewnić pewną ochronę przed CRC. Wapń i witamina D mogą działać razem w celu zmniejszenia ryzyka CRC (np. mleko i łosoś dostarczają zarówno wapń, jak i witaminę D). Produkty mleczne, takie jak jogurty i sery, dostarczają tylko wapń, tuńczyk w puszce dostarcza witaminę D. Suplementacja wapniem i witaminą D może przynieść korzyści niektórym pacjentom. Ze względu na potencjalne problemy związane ze skażeniem ryb (metylortęć, kadm itd.) zaleca się raczej suplementację witaminą D niż jedzenie np. tuńczyka, oraz umiarkowaną ekspozycję na słońce latem (30-40 minut dziennie). Niewykluczone, iż suplementacja wapniem może zmniejszać ryzyko raka jelita grubego.

Źródła: Raul Baena Diet and colorectal cancer https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0378512214004071 Freddie Bray BSc i in. Global cancer statistics 2018: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries https://acsjournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.3322/caac.21492 Milly Ryan-Harshman and Walid Aldoori Diet and colorectal cancer Review of the evidence https://www.cfp.ca/content/53/11/1913.short

W artykule mówimy o: Zdrowie