Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Forum

Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Artykuły
Sklep

Otyłość i niedożywienie idą ze sobą w parze

Otyłość i niedożywienie idą ze sobą w parze
Z racji tego, iż problem nadmiernej masy ciała postrzegany bywa jako konsekwencja braku umiaru w jedzeniu, to wydawać by się mogło, iż stan niedożywienia w otyłości nie występuje. Cóż, sytuacja jednak wygląda inaczej. Okazuje się bowiem, że osoby borykające się z nadmiarem tkanki tłuszczowej często są „selektywnie niedożywione”. W przypadku otyłości w organizmie nierzadko brakuje pewnych ważnych składników, co przyczynia się z jednej strony do pogłębienia istniejącego problemu, a z drugiej – sprzyja innym konsekwencjom zdrowotnym, takim jak miażdżyca, nadciśnienie i wielu innym.

Niedożywienie selektywne – coraz bardziej powszechny problem

Niedożywienie ewidentnie kojarzone z wychudzoną sylwetką, ziemistą lub bladą cerą i spowolnionymi ruchami. Cóż, takie postrzeganie problemu jest dziś mocno nieaktualne. Problem niedożywienia energetycznego faktycznie może manifestować się właśnie w ten sposób, jak to zostało w skrócie opisane powyżej, ale we współczesnych realiach, pod naszą szerokością geograficzną problem ten występuje (na szczęście) rzadko. Stosunkowo często można natomiast spotkać się z niedożywieniem selektywnym czyli takim, które dotyczy jedynie wybranych składników pokarmowych i to bynajmniej nie tych – energetycznych. Już badania prowadzone w latach osiemdziesiątych wykazały, że selektywne niedożywienie (związane z niedoborami wybranych witamin i składników mineralnych) dotyka częściej ludzi otyłych niż tych z prawidłową masą ciała.  Co istotne, przyczyna tego problemu jest dość złożona.

Etiologia niedożywienia w otyłości

Otyłość faktycznie bywa konsekwencją przejadania się, z tym, że raczej rzadko wynika z braku umiaru w spożyciu produktów niskoprzetworzonych i wartościowych. W zasadzie jest wręcz odwrotnie: do rozwoju nadmiernej masy ciała dochodzi w skutek sięgania po produkty niskiej jakości, będące najczęściej połączeniem składników takich jak:

  • rafinowane węglowodany (cukier stołowy, syrop glukozowo-fruktozowy, oczyszczona skrobia),
  • tłuszcze (uwodornione oleje roślinne, tłuszcz cukierniczy i inne),
  • sól,
  • glutaminian sodu,
  • dodatki do żywności przedłużające jej trwałość i nadające smak oraz aromat.

Żywność tego typu charakteryzuje się smakowitością, w przypadku której trudno zachować kontrolę spożycia pokarmu, jest gęsta energetycznie (przez co w niewielkiej objętości można dostarczyć sporo energii) i wyróżnia się niską gęstością odżywczą (zawiera niewiele składników nieenergetycznych). Bazując na takich pokarmach i jedząc ich dużo można  łatwo doprowadzić do stanu, gdzie nadmiernej podaży energii sprzyja niedostatecznie spożycie innych składników. I tak oto można doprowadzić do rozwoju nadwagi i otyłości, którym towarzyszy selektywne niedożywienie.

 

Jakie są tego konsekwencje?

Niewłaściwy dobór produktów żywnościowych, charakteryzujących się wysoką gęstością energetyczną i niską – odżywczą doprowadza do zaburzenia proporcji pomiędzy dostarczaną energią, a dostępnością składników nieenergetycznych, uczestniczących w przemianach metabolicznych w ustroju. Efektem tego jest zaburzenie przebiegu wielu ważnych procesów metabolicznych. Dochodzi wtedy m.in. do:

  • zaburzenia funkcjonowania mechanizmów odpowiedzialnych za kontrolę łaknienia (w efekcie zwiększa się spożycie pokarmu),
  • zaburzenia pracy mechanizmów regulujących wydatkowanie i magazynowanie energii,
  • nasilenie przebiegu procesów zapalnych,
  • obniżenie produkcji wybranych hormonów płciowych,
  • wielu innych przykrych następstw.

Warto wiedzieć, iż nadmiar tkanki tłuszczowej stanowi obciążenie, z którym organizm radzi sobie wykorzystując większe ilości niektórych związków pochodzących z pożywienia.

Czego najczęściej brakuje?

Składnikami deficytowymi w przypadku osób borykających się z problemem nadmiernej masy ciała są przede wszystkim:

  • witamina D,
  • wapń,
  • substancje o działaniu przeciwzapalnym,
  • wybrane antyoksydanty,
  • niekiedy witamina C (gdy otyłości towarzyszy problem insulinooporności),
  • błonnik.

Jak radzić sobie z problemem?

Mając na uwadze fakt, iż w przypadku otyłości potrzebne jest szczególne postępowanie żywieniowe, łatwo jest odpowiednio zbilansować dietę, tak by dostarczała odpowiedniej dawki wszystkich wymaganych składników. W razie potrzeby należy zastosować właściwie dobraną suplementację wyrównawczą (przy czym warto unikać kompleksowych preparatów witaminowo-mineralnych). Kwestia planowania diety osób otyłych selektywnie niedożywionych omówiona zostanie w osobnym opracowaniu, które pojawi się na łamach PoTreningu.pl w ciągu najbliższego tygodnia.  

Podsumowanie

Nadmierna masa ciała nie jest jedynie problemem natury estetycznej, a niesie za sobą konsekwencje zdrowotne. Otyłość wymaga odpowiednio zaplanowanej diety, która zwracać będzie uwagę nie tylko na spożycie energii ogółem i na podaż poszczególnych makroskładników, ale która weźmie również pod uwagę kwestie potencjalnych niedoborów żywieniowych i konieczność dostarczenia pewnych substancji w odpowiednio wysokich dawkach.